کنتاکتور خازنی یک نوع کنتاکتور است که دارای خازن یا خازن‌ها برای کنترل و تنظیم توان الکتریکی استفاده می‌شود. این نوع کنتاکتورها که در دنیا به power contactor و capacitor switching contactor معروف هستند، برای کاهش تأثیرات جانبی ناشی از تغییرات ولتاژ و جریان الکتریکی استفاده می‌شوند و در برق‌های صنعتی و سیستم‌های توزیع برق استفاده می‌شوند. امروزه دنیا در مسیر تغییرات چشمگیری قرار گرفته است که به‌واسطه این تحولات استفاده از تجهیزات برق صنعتی بیش‌ازپیش موردتوجه است. پس سعی کردیم در این مقاله به سؤالات زیر پاسخ دهیم:

• عملکرد این کنتاکتورها
• فرق کنتاکتور خازنی با کنتاکتور معمولی چیست؟
• نحوی انتخاب capacitive contactor مناسب
• برندهای معتبر کنتاکتور خازنی چیست؟
• ۵ دلیل استفاده از کنتاکتور خازنی
• برندهای معتبر کنتاکتور خازنی چیست؟

عملکرد کنتاکتور خازنی به چه صورت است؟

معمولاً بر روی کنتاکتور چند کنتاکت کمکی نصب می‌شود که با کمک سیم‌های مقاوم به کنتاکت اصلی متصل می‌شود. در این صورت ابتدا کنتاکت‌های کمکی متصل می‌شوند که در نتیجه شارژ اولیه خازن توسط سیم‌های مقاومتی کامل شود. نهایتاً با بسته‌شدن کنتاکت اصلی، کنتاکت کمکی به طور کامل از مدار خارج شده و در نهایت خازن توسط کنتاکت‌های کنتاکتور تغذیه می‌شود. پس هر زمان هر یک از این کنتاکت‌ها دچار مشکل شدند، بدون این که کنتاکتورهای اصلی بانک خازنی را تعویض نمایید، با تعویض کنتاکت‌های کمکی مشکل را برطرف می‌نمایید.

در لحظه اتصال خازن به شبکه، خازن جریان هجومی سنگینی را در فرکانس بالا دریافت می‌کند. شاید برایتان سؤال پیش بیاید که جریان هجومی چیست؟ جریان هجومی (inrush current) جریان شدیدی است که معمولاً در زمان راه‌اندازی تجهیزات اتفاق می‌افتد و چندبرابر جریان نامی است. این جریان می‌تواند با بروز مشکلاتی مثل سوختن فیوزها، تحریک سیستم‌های حفاظتی و آسیب به دستگاه شود. نقش بانک خازنی در اینجا پر رنگ می‌شود. برای سوئیچ و کنترل جریان هجومی خازن از این کنتاکتورها استفاده می‌شود.

معمولاً این تجهیز به‌صورت اختصاصی ساخته می‌شود. البته در بعضی برندها این کنتاکتور تشکیل شده از یک کنتاکتور معمولی به همراه یک تجهیز جانبی به نام واحد خازنی است که اتصال مکانیکی و الکتریکی این دو تجهیز این کنتاکتور را تشکیل می‌دهد. جریان هجومی به‌غیراز آسیب رساندن به خازن، موجب می‌شود یک التهاب بسیار زیاد به شبکه وارد شود و کنتاکتور مسیر خازن و همچنین فیوزهای تندکار را بسوزاند. پس استفاده از این کنتاکتور برای یک پله خازنی که به‌دفعات قطع و وصل می‌گردد اجتناب‌ناپذیر و الزامی است.

فرق کتاکتوور خازنی با کتاکتور معموولی چیست؟

شاید مهم‌ترین تفاوت این باشد که برای قطع و وصل خازن‌ها نباید از کنتاکتور معمولی استفاده کرد. همچنین در capacitor switching contactor از مقاومت‌های کوچک استفاده می‌شود که این مقاومت‌ها در واقع وظیفه کنترل جریان اولیه خازن را دارند. کنتاکتورهای معمولی این مقاومت‌ها را ندارند و در صورت استفاده از آن برای خازن‌ها، خرابی دستگاه رخ می‌دهد. تفاوت بعدی آن‌ها در نوع سیم‌پیچی آن‌ها است. کنتاکتورهای خازنی دارای سیم‌پیچ سری و هسته هوایی هستند. پس می‌توانند به عملکرد بهتر خازن کمک شایانی نمایند. کنتاکتور معمولی توان تحمل مقدار خاصی از جریان را دارد و در صورت عبور جریان بیش از حد، تیغه‌های آن ذوب می‌شوند و به هم می‌چسبند. این در حالی است که در capacitive-contactor، جریان زیاد ناشی از ورود خازن‌ها به مدار، در لحظه ابتدایی توسط المان‌های مقاومتی محدود و از آسیب‌های احتمالی به خازن جلوگیری می‌شود.

چگونه کننتاکتورهای خازنی مناسب را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب کنتاکتورها در کاتالوگهای مربوطه که از سوی سازندگان آنها ارائه می‌گردد باید به موارد زیر توجه کنیم:

• توان نامی
• ولتاژ عایقی
• دمای عملیاتی
• ولتاژ بوبین
• حداکثر فرکانس سوئیچینگ
• ولتاژ نامی
• کنتاکت‌های کمکی
• ولتاژ بوبین

در کاتالوگ این کنتاکتورها، سه جریان ذکر می‌شود که در کنار هرکدام آمپر متناسب با آن را نمایش می‌دهد بدیهی است که آمپری که در مقابل جریان AC1 نوشته می‌شود به‌مراتب کمتر از AC3 باشد؛ چراکه بارهای AC3 دارای حالت القایی و هم چنین جریان هجومی اولیه هستند و اصولاً اگر AC6b درج نشده باشد باید قید این کنتاکتور را برای استفاده در بانک خازنی بزنیم

چرا باید از کنتاکتور خازنی استفاده کنیم؟

استفاده از کنتاکتور خازنی مزایا و دلایل بسیاری مانند کاهش هزینه‌های تابلو برق و بهینه‌سازی تابلو برق دارد. در اینجا به ۵ مورد از مزایای اصلی استفاده از این کنتاکتورها اشاره می‌کنیم:

1. افزایش طول عمر خازن
2. کاهش تلفات اهمی
3. جلوگیری از توقف ناگهانی سیستم
4. سوئیچینگ نرم
5. قابلیت اطمینان بالا

از اصلی‌ترین مزیت‌هایی که این کنتاکتورها دارند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• باعث کاهش هزینه ها می شود.
• ولتاژ وارد شده بر دستگاه را بهترین شکل کنترل می کند.
• در مصرف انرژی صرفه‌جویی بسیار زیادی می کند.
• باعث مقاوم شدن دستگاه می شود.
• از قیمت بسیار مناسبی برخوردار است.

برندهای معروف کنتاکتور خازنی کدامند؟

بسیاری از شرکت‌های معتبر دنیا، امروز کنتاکتور خازنی را به‌عنوان یک محصول اختصاصی می‌سازند. در جمع‌بندی کلی برندهای داخلی و خارجی به‌صورت زیر هستند:

• SIEMENS: برند آلمانی تولید‌کننده تجهیزات برق صنعتی است.
• برند PKC: برندی فنلاندی است که کنتاکتورهای خازنی با سری TC تولید می‌کند.
• LS: سری این کنتاکتورها به‌صورت MC-AC است و محصول کره‌جنوبی است.
• LIFASA: برندی اسپانیایی است که سری محصولاتش KML است.
• HYUNDAI: یک برند کره‌ای باکیفیت است که با قیمت مقرون به صرفه در بازار برق مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• SCHNEIDER: یکی از چندین برند پر‌کاربرد صنعت برق است که در کشور فرانسه قرار دارد.
• CHINT: برند چینی تولید‌کننده تجهیزات برق فشارضعیف، فشار متوسط و فشار قوی است.
• ETI:ارائه‌دهنده محصولات و خدمات در زمینه تأسیسات الکتریکی و تولیدکننده تجهیزات فنی در اسلوونی است.
• EPCOS:در زمینه تولید و توسعه تجهیزات برق در کشور آلمان فعال است.
• RTR:برند اسپانیایی که در زمینه روشنایی و برق قدرت فعالیت دارد.

شرکت تسلا کالا در تلاش است تا بهترین برندهای دنیا را در اختیار مهندسین گرامی قرار دهد. شما می‌توانید برای خرید کنتاکتور خازنی به صفحه اصلی سایت تسلا کالا مراجعه کرده و با انتخاب کنتاکتور موردنظر خود، به‌سرعت خرید خود را انجام دهید.