مدل اعتباری در بیمه شخص ثالث؛ فرصت گسترش پوشش بیمه‌ای یا ریسک جدید برای صنعت بیمه؟

در سال‌های اخیر، مدل الان بخر، بعدا پرداخت کن یا BNPL از فروش کالاهای مصرفی فراتر رفته و به خدمات مالی و بیمه نیز راه پیدا کرده است. در ایران نیز امکان خرید قسطی بیمه شخص ثالث، شیوه پرداخت این بیمه اجباری را تغییر داده و توجه بسیاری از رانندگان را به خود جلب کرده است. اما آیا این مدل فقط یک فرصت برای افزایش دسترسی به بیمه است یا می‌تواند چالش‌های تازه‌ای نیز برای صنعت بیمه ایجاد کند؟

مدل اعتباری در بیمه شخص ثالث چیست؟

مدل اعتباری یا BNPL به خریدار این امکان را می‌دهد که خدمات یا کالا را در زمان خرید دریافت کند اما هزینه آن را در چند قسط و طی یک دوره زمانی مشخص بپردازد. در بیمه شخص ثالث نیز اصل بیمه‌نامه از همان روز نخست صادر می‌شود و پوشش بیمه‌ای بدون هیچ تفاوتی نسبت به خرید نقدی آغاز خواهد شد. تفاوت در این روش فقط در شیوه پرداخت حق بیمه خلاصه شده است و در آن به جای پرداخت یکجای مبلغ، هزینه در چند قسط تقسیم خواهد شد. این مدل طی چند سال گذشته در بسیاری از صنایع مالی جهان رشد قابل توجهی داشته است، زیرا هم شرایط پرداخت برای مصرف‌کننده منطف‌تر است و هم به افزایش دسترسی به خدمات کمک می‌کند.

علت ایجاد پرداخت اعتباری در بازار بیمه

افزایش سالانه نرخ دیه و به دنبال آن رشد حق بیمه شخص ثالث، پرداخت نقدی و یکجا را برای بخشی از خانوارها دشوارتر از گذشته کرده است. از آنجا که بیمه شخص ثالث پلنی اجباری محسوب می‌شود، رانندگان نمی‌توانند خرید آن را به تعویق بیندازند یا به طور کامل از آن صرف نظر کنند. در چنین شرایطی، مدل اعتباری، راهکاری برای مدیریت هزینه محسوب می‌شود. به این ترتیب بیمه‌گزاران می‌توانند بدون حذف یا کاهش پوشش بیمه‌ای، مبلغ بیمه را متناسب با توان پرداخت خود مدیریت کنند. این موضوع فقط به نفع مصرف‌کننده نیست. هرچه تعداد بیشتری از خودروها دارای بیمه معتبر باشند، آثار اجتماعی و اقتصادی مثبتی نیز برای کل صنعت بیمه و حتی جامعه خواهد داشت.

مزایای مدل پرداخت اعتباری در بیمه شخص ثالث

مزایایی که این مدل در اختیار کاربران قرار می‌دهد، موجب شده‌اند بسیاری از رانندگانی که در گذشته تمدید بیمه را به روزهای پایانی موکول می‌کردند، با خیال آسوده‌تری برای خرید یا تمدید بیمه اقدام کنند. از مهم‌ترین مزایای پرداخت اعتباری بیمه شخص ثالث می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش فشار پرداخت یکجای حق بیمه
• افزایش دسترسی اقشار بیشتری به بیمه شخص ثالث
• جلوگیری از تاخیر در تمدید بیمه‌نامه
• مدیریت بهتر بودجه خانوار
• امکان خرید آنلاین بدون مراجعه حضوری
• حفظ پوشش کامل بیمه از همان روز نخست

افزایش ضریب نفوذ بیمه با مدل پرداخت اعتباری

یکی از دغدغه‌های همیشگی صنعت بیمه، کاهش تعداد خودروهای فاقد بیمه شخص ثالث است. هر خودروی بدون بیمه، به این معنا است که رانندگان در معرض ریسک مالی و خسارات اجتماعی گسترده قرار می‌گیرند. اما زمانی که هزینه خرید بیمه در قالب اقساط تقسیم شود، احتمال تمدید به‌موقع بیمه‌نامه افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند توسعه روش‌های پرداخت اعتباری می‌تواند یکی از ابزارهای افزایش ضریب نفوذ بیمه در کشور باشد.

ریسک‌ها و چالش‌های بالقوه پرداخت اعتباری برای صنعت بیمه

هر مدل مالی جدید، علاوه بر فرصت‌ها، چالش‌هایی نیز خواهد داشت. مدل اعتباری هم از این قاعده مستثنی نیست. اعتبارسنجی صحیح متقاضیان نخستین چالش بالقوه در مدل پرداخت اعتباری است. اگر فرایند ارزیابی اعتبار با دقت کافی انجام نشود، احتمال افزایش اقساط معوق بیشتر خواهد شد. مدیریت جریان نقدی موضوع دیگری است که باید موردتوجه قرار بگیرد. در خرید نقدی، شرکت بیمه یا تامین‌کننده مالی، مبلغ را در ابتدای قرارداد دریافت می‌کند، اما در مدل اقساطی بخشی از منابع طی ماه‌های آینده وصول می‌شود. به همین دلیل وجود ساختار مالی منسجم برای اجرای این مدل اهمیت زیادی دارد. بعضی از افراد تصور می‌کنند خرید قسطی هیچ تعهد مالی بلندمدتی برایشان نخواهد داشت، در حالی که پرداخت به‌موقع اقساط، بخشی از مسئولیت خریدار محسوب می‌شود و می‌تواند بر سابقه اعتباری او تاثیر بگذارد. می‌توانید تمام مزایای و چالش‌های بالقوه مدل پرداخت اعتباری در بیمه شخص ثالث را در جدول زیر مشاهده کنید:

راهکارهای کاهش ریسک مدل پرداخت اعتباری در صنعت بیمه

اگر چند سال پیش اجرای چنین مدلی دشوار بود، امروز فناوری بسیاری از موانع را برطرف کرده است. موارد زیر از مهم‌ترین راهکارهایی هستند که فناوری برای کاهش ریسک مدل پرداخت اعتباری در اختیار شرکت‌های بیمه قرار می‌دهد:

• اعتبارسنجی آنلاین
• امکان بررسی سوابق مالی کاربران
• احراز هویت دیجیتال
• امضای الکترونیکی

هرچه کیفیت این زیرساخت‌ها بالاتر باشد، ریسک اجرای مدل اعتباری هم کاهش پیدا خواهد کرد و تجربه بهتری برای کاربران و ارائه‌دهندگان خدمات ایجاد خواهد شد. گاهی تصور می‌شود که تمام مسئولیت موفقیت این مدل بر عهده پلتفرم ارائه‌دهنده است، اما واقعیت این است که کاربران هم نقش مهمی در کاهش ریسک مدل پرداخت اعتباری دارند. پیش از انتخاب خرید قسطی، بهتر است توان بازپرداخت اقساط را بررسی کنید و برنامه مالی مشخصی برای پرداخت داشته باشید. استفاده از اعتبار زمانی ارزشمند است که به مدیریت بهتر هزینه‌ها کمک کند، نه اینکه چالشی به چالش‌هایتان بیفزاید. در نتیجه، فرهنگ استفاده صحیح از خدمات اعتباری به اندازه توسعه زیرساخت‌های فنی اهمیت دارد.

آینده مدل اعتباری در بازار بیمه ایران چگونه است؟

انتظار می‌رود با گسترش خدمات مالی دیجیتال، استفاده از روش‌های پرداخت اعتباری در صنعت بیمه هم بیشتر شود. نسل جدید کاربران، سرعت، سادگی و انعطاف در پرداخت را بخشی از تجربه خرید می‌دانند و به همین دلیل، تقاضا برای این خدمات رو به افزایش است. البته توسعه این بازار به همکاری شرکت‌های بیمه، پلتفرم‌های فروش، شرکت‌های اعتبارسنجی و نهادهای ناظر وابسته است تا هم حقوق مصرف‌کننده حفظ و هم پایداری مالی این مدل تضمین شود. اگر این همکاری به شکل اصولی ادامه پیدا کند، مدل اعتباری می‌تواند از یک مزیت رقابتی به یکی از ابزارهای اصلی توسعه بازار بیمه تبدیل شود.

خرید آگاهانه بیمه با مدل اعتباری در بیمه بازار

بیمه‌بازار با ارائه امکان خرید قسطی بدون مراجعه حضوری و استفاده از فرایندهای اعتبارسنجی آنلاین، نقش مهمی در فراگیر شدن این شیوه پرداخت داشته است. این پلتفرم تلاش کرده است تا علاو‌ه‌بر ساده‌تر کردن خرید، اطلاعات مربوط به مبلغ اقساط، شرایط بازپرداخت و جزئیات بیمه‌نامه را به صورت شفاف در اختیار کاربران قرار دهد تا تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشته باشند. هرچند آینده مدل BNPL به توسعه زیرساخت‌های مالی و رفتار مسئولانه کاربران وابسته است، اما تجربه بیمه‌بازار قسطی نشان می‌دهد که اگر این مدل با مدیریت ریسک مناسب، شفافیت اطلاعات و فناوری قابل  اعتماد همراه باشد، می‌تواند هم دسترسی به بیمه را افزایش دهد و هم تجربه خرید بیمه شخص ثالث را برای میلیون‌ها راننده ساده‌تر و کارآمدتر کند.