راهبردهایی برای توسعه استان اردبیل

حسین بشیری-جامعه شناس و مدرس دانشگاه:  

نخستین راهبرد: گفتگوهای اجتماعی

اولین راهبرد زیربنایی برای توسعه استان گفتگوهای اجتماعی است.گفتگو محصول سرمایه اجتماعی است. گفتگو مهمترین شاخص مدرنیته است. گفتگو نهادینه ساز دموکراسی است.میزان گفتگو دوره تاریخی اجتماعات و جوامع را مشخص می کند. هابرماس در یک تحقیق تاریخی در اروپا نتیجه گرفت که گفتگوهای شکل گرفته در اروپا منتج به شکل گیری رنسانس در اروپا شد. محافل بحث در آلمان، سالن های تئاتر در فرانسه و قهوه خانه ها در انگلیس مهمترین نهادهای گفتگو بودند که در نهایت به رنسانس قرن 17 و انقلاب صنعتی منجر شد.

ریشه بسیاری از آسیب های اجتماعی در استان اردبیل به عدم وجود سالن های گفتگو بر می گردد. گفتگو راهبردی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای توسعه یافتگی اجتماعات و جوامع به حساب می آید. 

 استان اردبیل در دوره استاندار خدابخش تجربه ای موفق در زمینه گفتگوهای اجتماعی داشت در آن دوره گفتگوهای فرهنگی و اجتماعی، گفتگوهای دانشگاهی، گفتگوهای هنرمندان، گفتگوهای شهرستانی برگزار می شد و نتیجه آن در حوادث های 96 و 98 نمایان شد. در ناآرامی‌های های 96 و 98 استان اردبیل از آرام ترین استان ها بود چراکه نخبگان در اتاق‌های گفتگو فریادهای خود را کرده بودند و در اتاق‌های گفتگو راهکارها و راهبردهای توسعه استان تدوین می شد. البته برخی از افراد در آن دوره دکتر خدابخش را به گفتاردرمانی محکوم می کردند در حالیکه استاندار تجربه 40 ساله خود را در اردبیل به نمایش می گذاشت. خصوصا تجربه ای که در تبریز داشت و همیشه اذعان می کرد که در تبریز انجمنی وجود دارد که کلیه مدیران ارشد در آن عضویت دارند و هر ماه جلسه گفتگو در تبریز برگزار می شود و بیشتر سرمایه‌گذاری ها در حوزه های مختلف نتیجه همان جلسات می باشد. متأسفانه پس از آن اتاق های گفتگو تعطیل شدند.

در گام نخست گفتگوهای اجتماعی مهمترین راهبرد توسعه در حوزه های مختلف می باشد اگر مدیران فرهنگی گفتگوهای اجتماعی را آغاز کنند میزان طلاق، خشونت، خودکشی و دیگر آسیب های اجتماعی کاهش‌ می یابد. اگر مدیران اقتصادی گفتگو را آغاز کند به تولید حداکثری می رسند و درآمد سرانه به میانگین کشوری می رسد و اگر مدیران سیاسی گفتگوها را آغاز کنند گفتگو ها به آشتی ملی می رسد و اگر همچنان اتاق های گفتگو تعطیل باشد  آسیب های اجتماعی شتاب می گیرد و درنهایت با یک اجتماع خشونت زده در ابعاد مختلف مواجه خواهیم شد.

دومین راهبرد: تکمیل پروژه های زیربنایی 

راه آهن میانه اردبیل یکی از شریان های اقتصادی استان محسوب می شود که اگر این پروژه به اتمام برسد روند انتقال محصولات صنعتی و کشاورزی و دامی و باغات تسهیل می شود.منطقه آزاد اردبیل از مهمترین محورهای توسعه استان اردبیل می باشد مزایای مهمی که در مناطق آزاد وجود دارد سرمایه دارها را برای سرمایه گذاری ترغیب می کند حال نمایندگان مجلس و استاندار جوان اردبیل با لابی‌گری بهتر می تواند هم محدوده منطقه آزاد را افزایش و هم اینکه این پروژه مهم و حیاتی را به مرحله اجرا درآورند.منطقه ویژه اقتصادی نمین که در سال های گذشته به مرحله اجرا در آمده و سرمایه گذاری هم در آن انجام شده با جذب سرمایه و استفاده حداکثری از این پروژه روند توسعه منطقه را شدت می بخشد.منطقه ویژه اقتصادی نمین دارای قابلیت های بسیار  بالایی است ولی متأسفانه مدیران ارشد هنوز نتوانسته‌اند از این منطقه استفاده لازم را به‌ عمل آورند.

واگذاری کشت وصنعت مغان به بخش خصوصی هم به این مجموعه و هم به استان اردبیل کمک شایانی می کند. حداقل اینکه دست رانت خواری و ویژه خواری را قطع می کند که این مسئله ای بزرگ برای منطقه می باشد.

پایاب سدخداآفرین یکی دیگر از پروژه های سرمایه ای استان اردبیل است که با تکمیل این پروژه کشت و صنعت های متعدد خصوصی در منطقه متولد خواهد شد در واقع بیش از یک میلیون تن بر محصولات کشاورزی و دامداری و باغات استان افزوده می شود.

پایاب سدگیوی از دیگر پروژه های سرمایه ای استان است که با تکمیل این پروژه  می توان با آب ذخیره شده که بیش از ۰۸هزار متر مکعب آب شیرین می باشد بسیاری از زمین ها به زیر کشت آبی می رود، ۱۵ میلیون متر مکعب می توان در بخش صنعت استفاده نمود که با تکمیل شدن این پروژه شهرستان گیوی می تواند مهاجرت معکوس را شاهد باشد.

راه خلخال ماجولان ماسوله از محورهای توسعه گردشگری خلخال و حتی استان اردبیل می باشد اگر این راه 60 کیلومتری تکمیل شود سالیانه اگر از 20 میلیون گردشگر که به ماسوله سفر می کنند تنها  7 میلیون گردشگر  به سمت خلخال عبور کنند تحولی اساسی با صنعت گردشگری در خلخال و استان اردبیل شاهد خواهیم بود.همچنین راه تارم-خلخال هم مکمل این پروژه می باشد.

تکمیل تالارهای فرهنگی شهر از مطالبات چندین ساله اصحاب فرهنگ و هنر است

در هر روی استان اردبیل دارای قابلیت ها و استعداد های مختلف طبیعی، تاریخی و مذهبی و گردشگری و کشاورزی است که اگر این استعدادهای بالقوه به بالفعل تبدیل شود دیگر درآمد سرانه استان نصف درآمد سرانه میانگین کشوری نمی شود و یکی از استان های توسعه یافته به حساب می‌آید.