مبارزه ژاپنی برای ازبینبردن تبعیض
بهتازگی چهار اتحادیه صنفی کارکنان رسانهای در ژاپن خواستار اجرای اصول برابری جنسیتی در این کشور شدند. این بخشی از تلاشهایی است که در چند سال اخیر در ژاپن برای برابری جنسیتی در جامعه و همچنین ازبینبردن کلیشههای جنسیتی رخ داده است. اتحادیههای کارکنان رسانه در ژاپن در این کارزار خواستار سهمیه حداقل ۳۰ درصدی برای زنان در مشاغل اجرائی شده است. طبق آمار این اتحادیهها هیچیک از ۴۵ عضو هیئتمدیره انجمن پخشکنندگان تجاری ژاپن و همچنین هیچیک از ۵۳ عضو هیئتمدیره انجمن ناشران و ویراستاران روزنامه در این کشور، زن نیستند. این اتحادیهها اعلام کردهاند این یک مشکل جدی است که محتوایی که برای عموم تولید میشود از سوی تعداد کمی از زنان تصمیمگیرنده در شرکتهای رسانهای تهیه میشود. پیشتر در ژاپن طرحی در حال اجرا بود که قرار بود در آن تا پایان سال 2020 نزدیک به 30 درصد از پستهای ارشد مدیریتی به زنان تعلق پیدا کند. مسئلهای که البته محقق نشد و در دسامبر گذشته دولت یوشیهیده سوگا اعلام کرد این طرح را یک دهه به تعویق میاندازد. نخستوزیر ژاپن اعلام کرد که بر اساس برنامه پنجساله جدیدی که دراینباره تصویب شده، قرار است هدف برابری جنسیتی در «اولین فرصت» در 10 سال آینده محقق شود. حتی در این برنامه پنجساله نیز که قرار است از آوریل ۲۰۲۱ میلادی اجرا شود، دولت ژاپن میزان حضور زنان در پستهای مدیریتی را ۱۴.۸ درصد تخمین زده است که بسیار با معیارهای جهانی فاصله دارد. موضوع اعطای ۳۰ درصد از پستهای ارشد مدیریتی به زنان اولینبار در سال ۲۰۰۳ میلادی در ژاپن مطرح شد تا به این ترتیب جامعه مردسالار این کشور وادار به پذیرش تنوع در مدیریتها شود؛ با این حال، این طرح تاکنون به نتیجه نرسیده و دولت دلیل عدم پیشرفت در این زمینه را نگرشهای مردسالارانه حاکم بر جامعه و ریشهگیری عمیق نگاههای سنتی به نقش زنان و مردان در افکار عمومی اعلام کرده است. گزارش سال ۲۰۱۹ میلادی مجمع جهانی اقتصاد، رتبه ژاپن را در میان ۱۵۳ کشور مورد بررسی، در موضوع نابرابری جنسیتی ۱۲۱ و در موضوع حضور زنان در پستهای ارشد در شرکتها، فعالیتهای سیاسی و صنعتی ۱۳۱ اعلام کرده است. اما این تنها مسئله تصاحب پستهای اجرائی از سوی زنان در ژاپن نیست که چالشبرانگیر است. در سال گذشته یک خبر دیگر هم درباره شرایط کار زنان در ژاپن خبرساز شده بود. پس از آنکه فاش شد چند شرکت ژاپنی از کارکنان زن خواستهاند عینک نزنند، عینکزدن در محل کار به بحثی داغ در شبکههای اجتماعی ژاپن تبدیل شده است. رسانههای محلی گفته بودند تعدادی از شرکتهای ژاپنی به دلایل مختلف عینکزدن کارکنان زن را ممنوع کردهاند. ازجمله دلایل مدیران یک مجموعه فروشگاه زنجیرهای این بوده که چهره زن با عینک «برخورد سرد» را به مشتری القا میکند. این ممنوعیت و استدلالهای پشت آن انگیزه بحث در مورد قواعد پوشاک زنان ژاپنی در محل کار شده است.
