دستور زبان اوستا به روایت ایرج کابلی
شروین پاشایی
دستور جامع زبان اوستا با ترجمه و نگارش ایرج کابلی را انتشارات فرهنگ معاصر چاپ و منتشر کرد. ویژگیهای این کتاب بسیار است که به تعدادی از آنها اشاره میکنم، هر فارسیزبانی بیآنکه نیاز به آشنایی با خط و زبان دیگری داشته باشد فقط با خواندن دو بخش آغازین این کتاب میتواند خط دیندبیره را یاد بگیرد، بخشهای دیگر، مرجعی است برای علاقهمندان یادگیری دستور جامع زبان اوستا. تا پیش از انتشار این کتاب، یکی از مشکلات علاقهمندان به یادگیری زبان اوستایی، نبودن قلم راستبهچپچین برای حروف اوستایی بود که ایرج کابلی با طراحی فونت دیندبیره که راستبهچپچین است، این مشکل را از سر راه برداشت. تا به امروز زبانشناسان در گوشهوکنار این جهان، دستور زبانهای متفاوتی برای یادگیری زبان اوستایی نوشتهاند که خب بعضی از این افراد معاصر ما نبودند و نتوانستند با بهرهگیری از تکنولوژی امروز با دیگر کتابها آشنا شوند و از آنها استفاده کنند، برخی هم معاصر ما هستند اما کتابهایشان به کار فارسیزبانان نمیآید. اساس کار ایرج کابلی در این کتاب بر ترجمه بندبهبند دستور کانگا و سنجش گامبهگام هر بند با دستور ویلیامز جَکسن و درسنامه اینترنتی پروفسور شروُ و نیز مراجعه پیوسته به فرهنگ کامل اوستایی به گجراتی و انگلیسی کانگا است. کانگا هم در این فرهنگ، افزون بر معنای انگلیسی و گجراتی، هرجا که مناسب دیده، معادل مدخلها را به سَنسکریت و فارسی و پهلوی و لاتین آورده است. تمامی این ویژگیها در نظر من روی یک کفه ترازو قرار دارد، اما در آن سو، آنچه در تمامی آثار ایرج کابلی بهخصوص در این کتاب با جان وجود دیدم «خداوندگار معماری کلمه» است که با حساسیت و ظرافتی خاص، آگاهی آموزنده را از نردبان واژهگان بالا میبَرَد و آموزههایش او را با روح هر واژه آشنا میکند.