صنعت سبدگردانی در ایران-1

سبدگردانی یا Managed Account یاPortfolio Management در زبان انگلیسی، به معنی مدیریت دارایی‌های مالی سرمایه‌گذاران حقیقی یا حقوقی به‌ صورت اختصاصی است. واژه اختصاصی به این معنی است که برای هر سرمایه‌گذار به صورت اختصاصی یک ترکیب پرتفوی مشخصی طراحی می‌شود و براساس نیازسنجی، میزان ریسک و بازدهی مورد انتظار سرمایه‌گذار این ترکیب با تغییرات به‌روز بازار، بازنگری می‌شود. در سبدگردانی، قرارداد سبدگردانی با سرمایه‌گذار منعقد می‌شود، یک کد مختص سبدگردانی برای سرمایه‌گذار از طرف سازمان بورس و سپرده‌گذاری مرکزی صادر می‌شود و تمامی فعالیت سبدگردانی از سوی حسابرس، امین سبد و سازمان بورس تحت نظارت قرار می‌گیرد. سرمایه‌گذاران از طریق سامانه آنلاین می‌توانند فعالیت مدیر سبد را بر سرمایه خودشان رصد کنند. براساس آمار ارائه‌شده از طرف سازمان بورس، ۳۱ شرکت سبدگردان در کشور با مجوز فعالیت و نظارت سازمان بورس مشغول به فعالیت هستند و مجوز ۲۲ شرکت سبدگردان جدید در شرف تأسیس صادر شده است.

روز پنجشنبه، ششم آذر ۱۳۹۹، جلسه‌ای نیمه‌رسمی به دعوت آقای قالیباف از تمامی مدیران سبدگردان‌ها در ساختمان بورس تهران برگزار شد و در این جلسه مشکلات و دغدغه‌های سبدگردان‌ها با مسئولان بورس به اشتراک گذاشته شد. بخشی از صحبت‌ها و دغدغه‌های مطرح‌شده از سوی شرکت‌های سبدگردان در این جلسه را در این مطلب و مطلب هفته آینده برای شما عزیزان به اختصار توضیح خواهم داد. مزیت سبدگردانی نسبت به سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری چیست؟ استراتژی فعال در مدیریت پرتفو‌های اختصاصی که چابک‌تر از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است، از مهم‌ترین مزیت‌های سبدگردانی است. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری که یک مدیر صندوق برای مدیریت دارایی‌های خرد سرمایه‌گذاران توانایی تغییر سریع در بازار ندارد. دلیل این عدم چابکی،‌ اندازه بزرگ دارایی‌هاست. ‌اندازه دارایی‌های صندوق از صد میلیارد تومان تا ۵۰ هزار میلیارد تومان می‌تواند متغیر باشد و تغییر سیاست صندوق‌ها مانند تغییر جهت یک کشتی بزرگ در دریاست. این در حالی است که مدیر سبد، می‌تواند به صورت مشخص و کاملا اختصاصی مدیریت سرمایه یک سرمایه‌گذار را طراحی کند و استراتژی فعالانه در بازار داشته باشد (مانند حرکت یک قایق چابک و مجهز در دریای توفانی). حال ببینیم قوانین سبدگردانی در بازار سرمایه کشورمان چه قوانینی است و چرا با بلوغ بیشتر بازارهای مالی، این قوانین می‌تواند بهتر و روان‌تر شود. طبق قوانین سازمان بورس و اوراق بهادار ایران، شرکت‌های سبدگردانی امکان سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰ درصد از دارایی تحت مدیریت سبد را ندارند. به این معنی که مدیر سبد تنها اجازه دارد ۱۰ درصد از دارایی‌های یک سبد را به صندوق‌ها اختصاص دهد. چرا این قانون محدودیت به حساب می‌آید؟ به این دلیل که بسیاری از شرکت‌های سبدگردان صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارند یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری را می‌شناسند که در مقطع زمانی خاصی سودآوری مناسبی دارد. این مدیران سبد تمایل دارند بعضا برخی از منابع سبدها را به سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها (برای مدت محدودی) اختصاص دهند یا به‌اصطلاح سرمایه را در این صندوق‌ها پارک کنند تا پس از مساعدشدن شرایط بازار اقدام به خرید سهام یا اوراق بهادار خاصی برای سبد کنند. بعضا مشاهده شده است که مدیران پرتفوی، سرمایه را به ‌صورت نقد نگه می‌دارند و از رفتار هیجانی پرهیز می‌کنند سپس مانند یک شکارچی، سهام مورد نظر را در قیمت ورودی مناسب شکار می‌کنند. یک شکارچی همیشه در حال تعقیب و دویدن نیست و خیلی از زمان‌ها در سکون و تمرکز به سر می‌برد. صندوق‌های درآمد ثابت کم‌ریسک می‌توانند بدون نقدکردن سرمایه و خروج از سبد، به مدیر سبد امکان پارک‌کردن سرمایه را بدهند. صندوق‌های کالایی بر مبنای طلا نیز در زمان‌هایی که امکان کاهش ارزش ریال وجود دارد و مدیر سبد با رصد بازارهای جهانی و نرخ ارز پیش‌بینی می‌کند که قیمت طلا افزایش خواهد یافت، می‌تواند امکان پارک بخشی از سرمایه سبد را در صندوق‌های طلا فراهم آورد.