تاريخ كره شمالي

شبه‌جزیره کره در طول تاریخ كهن خود خاستگاه طوایف، پادشاهی‌ها و خاندان‌های مختلفی بوده و در تعامل با اقوام و کشورهای هم‌جوار فرهنگ و تاریخ آن شکل گرفته است. کره شمالی امروز کشوری مرموز و اسرارآمیز شناخته می‌شود و همین موضوع کنجکاوی همگان را برای شناخت آن برانگیخته است؛ اما شناخت کره امروز بدون آشنایی با تاریخ و گذشته آن امکان‌پذیر نیست. تاریخ کره از میان افسانه‌ها سر بر‌می‌آورد و با گذر از دوران تاریخی پادشاهی‌ها وسلسله‌ها به دوران معاصر می‌رسد که با خاندان کیم پیوند می‌خورد: «خاندان رهبران» که با قدرت و سلطه تمام بیش از نیم‌قرن است که بر کره شمالی فرمان می‌رانند. کتاب «کره شمالی: نگاهی نزدیک به کشوری اسرارآمیز» نوشته الینور برَدشو كه به‌تازگی با ترجمه شهربانو صارمی به همت انتشارات ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شده است، تلاش می‌كند تاریخ مختصر این كشور را شرح دهد. این‌ کتاب هفتادوپنجمین عنوان از مجموعه «تاریخ جهان» است که این ناشر چاپ می‌کند. این انتشارات در سال ۱۳۹۴، کتاب دیگری درباره کره شمالی به قلم دِبرا ای. میلر با ترجمه مهدی حقیقت‌خواه چاپ کرده بود. نسخه انگلیسی كتاب «کره شمالی: نگاهی نزدیک به کشوری اسرارآمیز» سال ۲۰۲۰ از سوی انتشارات لوسنت منتشر شده است. نخستین ساکنان دوران دیرینه‌سنگی کره از منچوری آمده‌اند، منطقه‌ای در شمال ‌شرق چین و از سیبری منطقه وسیعی در شمال آسیا و روسیه امروزی. کره‌ای‌های اولیه علاوه بر مهاجرت به جنوب، ممکن است از پل‌های خشکی که زمانی میان این شبه‌جزیره و ژاپن وجود داشته، نیز گذشته باشند. این مردم در غارهایی در امتداد سواحل و دره‌های رودخانه‌ای زندگی می‌کردند، غذا گردآوری می‌کردند و ابزارهای سنگی برای شکار و ماهی‌گیری می‌ساختند. پس از پایان عصر یخبندان تقریبا در هزارو 200 سال قبل، بالا‌آمدن دریاها پل‌های خشکی منتهی به ژاپن را مسدود کرد. وقتی انسان‌های اولیه با محیط جدید خود سازگار شدند، دوران نوسنگی شکل گرفت که تا سال 3000 ق.م در کره ادامه داشت. در این دوره کره‌ای‌ها پناهگاه‌های کوچک می‌ساختند، ظروف سفالی درست می‌کردند، ابزارهای سنگی و تیغه می‌تراشیدند و آرامگاه‌های سنگی می‌ساختند. گذشته از شکار و جمع‌آوی غذا، کشاورزی هم می‌کردند. مرحله تاریخی بعدی تقریبا سال 1500 ق.م با عصر برنز در کره شروع شد. باستان‌شناسان قطعات جواهر، سگک کمربند، زنگوله، شمشیر، آینه و تبری را که برنزکارهای ماهر ساخته بودند، از زیر خاک درآورده‌اند. بسیاری از این اقلام در آرامگاه‌های تدفینی پیدا شده است. اقلام ظریف و آثار فلزی گران‌بهای این مقبره‌ها نشان‌دهنده به‌وجود‌آمدن گروهی ممتاز و قدرتمند درون جامعه بزرگ‌تر کره است. در این مرحله ساختارهای اجتماعی در حال تغییر بود و چندان طول نکشید که اولین کشور کره‌ای ثبت‌شده؛ یعنی چوسون قدیم تأسیس شد. در بخش بعد كتاب به تاریخ معاصر كره شمالی و اختلاف آن با كره جنوبی می‌پردازد. تاریخ کره شمالی از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ آغاز شد. تسلیم ژاپن منجر به تقسیم کره در مدار ۳۸ درجه شمالی شد که اتحاد جماهیر شوروی شمال را اشغال کرد و ایالات متحده نیز جنوب را اشغال کرد. اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده نتوانستند بر سر یک راه برای متحد‌کردن کشور به توافق برسند و در سال ۱۹۴۸ آنها دو دولت جداگانه تأسیس کردند که هریک دیگری را نامشروع می‌داند. در سال ۱۹۵۰ جنگ کره آغاز شد. پس از ویرانی‌های فراوان، جنگ با بن‌بست پایان یافت. دو سال بن‌بستی که به آتش‌بس موقت منتهی شد، نشان‌دهنده سازش‌ناپذیری هر دو طرف بود. در اکتبر ۱۹۵۱، گفت‌وگوها درباره آتش‌بس موقت به روستای پانمونجوم درست در شمال مدار ۳۸ درجه منتقل شد. این شهر کوچک محل مذاکرات شد و این در حالی بود که جنگ در دو سوی مرز ادامه داشت. کره شمالی و جنوبی سرسختانه درباره شرایط صلح بحث کردند؛ از‌جمله آزادی اسرای جنگ. پس از پایان جنگ، دولت کره شمالی با استفاده از منابع سرشار این سرزمین دست به اجرای برنامه‌های وسیعی برای صنعتی‌سازی و ترمیم کشور زد و با کمک چین و شوروی، ترابری ریلی و کارخانه‌ها از نو ساخته شدند. تا اواسط سال ۱۹۴۹ میلادی سربازان خارجی از هر دو کره خارج شده بودند. کره شمالی دارای حکومت کمونیستی به رهبری کیم ایل-سونگ شد که پس از مرگ او پسرش کیم جونگ-ایل رهبری کره را بر‌عهده گرفت و پس از مرگ پسرش، هم‌اکنون کوچک‌ترین نوه‌اش رهبری این کشور را بر‌عهده دارد.