آغاز ادای دین به حکیم توس

آذر سال 97 بود که خبر آغاز اولین فاز عملیاتی جلوخان آرامگاه فردوسی در رسانه‌ها منتشر شد. اردیبهشت 98 این فاز به بهره‌برداری رسید و هم‌زمان فاز دوم با موعد صدروزه آغاز و تکمیل شد. پس از افتتاح فاز دوم، کار به سومین مرحله رسید. در این مرحله که باید چهار هکتار تحت پوشش قرار می‌گرفت، کار دشوارتر بود؛ چرا‌که محدوده تاریخی هزاران‌ساله توس قرار داشت و باید حفاری‌ها بدون استفاده از ماشین‌آلات و به صورت دستی انجام می‌شد. روز پنجشنبه 19 تیر سومین فاز جلوخان آرامگاه شاعر پرآوازه مشهد افتتاح شد و حالا سه هکتار فضای سبز و دو هکتار پارکینگ و ایستگاه‌هایی برای اتوبوس و تاکسی تدارک دیده شده است؛ نیازهای اولیه‌ای که در چهار دوره قبلی مدیریت شهری به آنها توجهی نشده بود. در حاشیه مراسم افتتاح فاز سوم، در گفت‌وگوهایی با مسعود ریاضی، رئیس کمیسیون توسعه و بهسازی توس شورای شهر مشهد و محمدرضا کلایی، جوان‌ترین شهردار کشور که امروز سکان مدیریت کلان‌شهر مشهد را بر عهده دارد، درباره مسیری که طی شد و اهدافی که قرار است به آنها دست یابیم، پرسیدم. 140 روز تا رسیدن به کهن‌دژ شهردار مشهد در حاشیه مراسم افتتاح فاز سوم جلوخان آرامگاه فردوسی به خبرنگار ما گفت: ما وعده می‌دهیم مسیر دسترسی به کهن‌دژ تا 140 روز دیگر تکمیل شود. محمدرضا کلایی با اشاره به اینکه 30 میلیارد تومان برای بهره‌برداری از این سه فاز هزینه شده است، تأکید کرد: مدیریت شهری مشهد تلاش کرد بخشی از دین خود را به فردوسی ادا کند. وی تأکید کرد: ما حداکثر توان خود را برای عمران توس به کار بسته‌ایم. وضعیت فضای سبز در بلوار شاهنامه و جلوخان البته هنوز رضایت‌بخش نیست، ولی امیدوارم تا ۱۴۰ روز دیگر وضعیت آن اصلاح شود. با توجه به وضعیتی که آرامستان شعرا دارد و دیگر امکان دفن بزرگان در آن نیست، باید دغدغه‌های میراث را جدی بگیریم و مکانی برای مقبره بزرگان و شعرا در نظر گرفته شود. من از استادانی مانند دکتر یاحقی درخواست کمک می‌کنم. کلایی خاطرنشان کرد: اقدامات میراث فرهنگی درباره توس جای تشکر دارد، اما تسهیل وضعیت برای پردیس لازم است و امیدوارم باز هم ما را یاری کنند. امیدوارم با مجموع فعالیت‌ها بتوانیم از بدهی‌مان به فردوسی کم کنیم. نباید میراث و ارزش‌هایمان را فراموش کنیم. شهردار مشهد تأکید کرد: اقدامات را برای طرح تفصیلی شهر مشهد آغاز کرده‌ایم. امیدواریم در ۱۴۰ روز طرح تفصیلی طراحی‌ و در شورا تصویب شود. با کلنگ‌زنی ساخت مسیر کهن‌دژ که در فاز یک به طول ۹۲۰ متر اجرائی می‌شود، مدت این پروژه ۱۴۰ روز و اعتبار آن شش میلیارد تومان است. امیدواریم تا نوروز مجموعه کاملی را از فعالیت‌های عمرانی در آرامگاه فردوسی ارائه ‌کنیم. کلایی درباره ظرفیت‌های جذب سرمایه‌گذار افزود: امکان جذب سرمایه و سرمایه‌گذار عموما در بخش پردیس جلوخان در نظر گرفته شده و امیدوارم در چند ماه آینده به جمع‌بندی برسد. بر همین اساس، فضاهایی که در پردیس دیده شده است، عموما در اختیار سرمایه‌گذار خصوصی قرار می‌گیرد. 99 درصد مشهد از وجود بنای هزارساله در توس بی‌خبرند رئیس کمیسیون توسعه و بهسازی توس در شورای اسلامی شهر مشهد درباره اهمیت این منطقه گفت: 99 درصد مشهد از وجود بنای هزارساله در کهن‌دژ بی‌خبرند. از ابتدای شورای پنجم توجه به توس در دستور کار قرار گرفت و در همین راستا تفاهم‌نامه‌هایی با اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی به امضا رسید. مسعود ریاضی با اشاره به اینکه تاریخی‌بودن منطقه مشکلاتی را در اجرای پروژه ایجاد می‌کرد، تصریح کرد: محدودیت‌های مرتبط با میراث فرهنگی و احتمال اینکه ممکن است آثار تاریخی بسیاری در زمین وجود داشته باشد، باعث شد مجوزهای مربوط به ساخت‌و‌ساز به‌سختی صادر شود. حتی پوشش‌های گیاهی که برای این منطقه استفاده می‌شود، نباید ریشه‌های عمیقی داشته باشد تا به آثار زیر‌زمینی احتمالی آسیب نرسد. کم‌‌بودن تنوع و گسترش پوشش‌های گیاهی نقص نیست، بلکه یکی از محدودیت‌های لازم‌الاجرا بوده است. عضو شورای اسلامی شهر مشهد تأکید کرد: باغ آرامگاه فردوسی در سه فاز و هفت هکتار شباهت‌هایی با میدان امام اصفهان در مساحت هشت‌هکتاری دارد؛ با این تفاوت که عرصه جلوخان که تقریبا به پنج هکتار می‌رسد، در حرکتی بزرگ و ارزشمند توانسته میزبان دوستداران فردوسی باشد. او اضافه کرد: پروژه‌هایی که در این منطقه وجود دارد، از آرامگاه تا سه‌راه فردوسی تعریف شده است. از سه‌راه شاهنامه پروژه دست مشاور است. هر طرح‌ از فیلترهای زیادی عبور می‌کند و در‌حال‌حاضر مشاور پروژه پردیس (از جلوخان تا‌ هارونیه) نیز انتخاب شده است. فردوسی به ما خستگی‌ناپذیری را آموخت در انتهای این گزارش که همچنان امیدوار به افتتاح پروژه‌ها در توس یکی پس از دیگری هستیم، توییت شهردار مشهد را بازخوانی می‌کنیم: «روزگاری حکیم فردوسی با سرودن شاهنامه نگذاشت که جامعه مفاهیم انسانی و میراث گذشتگان را به فراموشی بسپارد. امروز اهتمام برای آبادانی توس در تقابل با فراموشی ارزش‌ها و توانمندی‌هاست. فردوسی به ما ایستادگی و خستگی‌ناپذیری در مقابل ناملایمات را آموخت».