چرا #هکسره مهم است؟ علیه بی‌تفاوتی

1. یکی از اشتباهات رایج زبان فارسی در فضای مجازی -‌که به‌خصوص بین نسل‌های 80 و 90 مشهود است- ایراد #هکسره است. ایراد هکسره به معنای استفاده نادرست و اشتباه از کسره اضافه و «ه» صامت یا ضعف فهم دستور زبان فارسی و تشخیص نادرست صفت و موصوف و مضاف و مضاف‌الیه است. این اشتباه در نوشته‌های افراد زیادی، به‌ویژه سلبریتی‌ها و اینفلوئنسرها در اینستاگرام و دیگر رسانه‌های اجتماعی دیده می‌شود. یک مثال از این اشتباه، نوشتن جمله «چه آفتابه زیبایی» به‌جای «چه آفتابِ زیبایی» است که به‌طور واضح اهمیت و تأثیر این اشتباه را نشان می‌دهد.

علاوه بر ایراد هکسره، کردار مشابه دیگری نیز در فضای مجازی در ایران وجود دارد: نوشتن برخی جملات حماسی، ادبی، اخلاقی و... و منتسب‌کردن آنها به افرادی مانند کوروش، علی شریعتی، حسین پناهی، احمد شاملو، فروغ فرخزاد و... . اغلب برای خود من اتفاق افتاده که وقتی به ارسال‌کنندگان این پیام‌ها اعتراض می‌کنم، با این پاسخ مواجه می‌شوم که: «حالا چه اهمیتی داره؟ ببین چی داره میگه نه اینکه کی میگه!». در این نوشته نشان می‌دهم که این اشتباه‌ها چه اهمیتی دارد و این دفاع چقدر مسخره و بی‌معناست. 2. مهم‌ترین آسیب و خطر اشتباه‌های رایجی که ذکر کردم، بی‌تفاوت‌کردن و حساسیت‌زدایی از ذهن ماست. شاید به‌کاربردن سهوی «ه» به‌جای کسره اضافه چندان مهم به نظر نرسد یا حتی جمله‌ای که به اشتباه به کس دیگری منتسب شده، حاوی نکات درست و پیام درخور تأملی باشد، اما همه این کردارها به‌تدریج ذهن ما را نسبت به درست و غلط بی‌تفاوت می‌کند. در واقع همین اشتباه ساده هکسره که برای خیلی از افراد مهم نیست و به چشمشان نمی‌آید، در سطح معرفت‌شناسی توان ذهن ما را برای تشخیص سره از ناسره تحلیل می‌برد؛ امری که آثار و پیامدهای بزرگ‌تری در پی دارد. همچنین وقتی مشخص نباشد کدام جمله یا شعر مال احمد شاملو است و کدام نیست، دیگر هر شعری را می‌توان به شاملو نسبت داد. به غیر از بی‌تفاوت‌کردن و از‌کار‌افتادن ظرفیت ذهن ما برای تشخیص درست و غلط، دیگر هر شعری را می‌توان به شاملو نسبت داد و بنابراین از شاملو می‌توان برای تأیید یا رد هر اندیشه‌ای بهره جست. به‌جای شاملو، البته که می‌توان هر فرد دیگری را قرار داد. ازدست‌رفتن حساسیت و توان ذهن افراد برای تشخیص غلط و درست که از همین کردارهای خرد و به ظاهر بی‌اهمیت آغاز می‌شود، زمینه‌ساز تقویت و بازتولید توتالیتاریسم است. ذهنی که به ایراد #هکسره بی‌تفاوت است یا توان درک انتساب جملات غلط را ندارد، ظرفیت تشخیص راست و دروغ در حوزه سیاست را نیز به‌تدریج از دست می‌دهد و به این ترتیب مهیای پذیرش هر چیز و در‌عین‌حال هیچ چیز می‌شود. اهمیت #هکسره در توان آن برای بازتولید توتالیتاریسم نهفته است.