سرنوشت «مرکز اسلامي فيلمسازي باغ فردوس»
گروه هنر: نشست رسانهاي «هيئت مؤسس انجمن فارغالتحصيلان باغ فردوس» صبح روز گذشته ۱۸ ديماه در«موزه سينما» برگزار شد. در ابتداي اين نشست «کامران ملکي» ضمن خوشامدگويي به حاضران در نشست، به نقش مهم «مرکز اسلامي فيلمسازي باغ فردوس» که در آستانه 40سالگي است، در تربيت نيروي انساني سينماي ايران اشاره کرد. در ادامه رهبر قنبري از اعضاي اين انجمن گفت: «ايده اصلي تشکيل اين انجمن ناشي از مهر و محبت همايون عليخاني بود که ذاتا انساني مهربان و شريف است. در قدم بعدي من نامهاي به سازمان سينمايي نوشتم تا ما را در تشکيل اين انجمن ياري دهند و تقريبا همه امکانات لازم از سوي موزه سينما، خانه سينما، مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي و... در اختيار ما گذاشته شد. از همين رو دو روز بعد انتخابات جديد شکل ميگيرد و اميدوارم گروههاي جديدتر و جوانتر در اين انجمن حضور داشته باشند». سپس علي خسرويکوهستاني از ديگر اعضاي هيئت مؤسس اين انجمن اظهار کرد: «وقتي در مورد سينما صحبت ميکنيم شايد خيلي منظور ما سينماي معمول نيست. بلکه سينما بهعنوان يک پديده فرهنگي مدنظر است که بعد از انقلاب با خلأيي در زمينههاي مختلف مواجه شده بود و نياز به نيروي تازهنفس انساني داشت تا دوباره پا بگيرد. در ابتدا باغ فردوس در شرايطي راهاندازي شد که ما مرکز و آموزشگاهي نداشتيم که بتواند نيروهاي جديد را آموزش دهد. براي اين امر مديران موفق لازم بود تا امکانات را فراهم کنند. مکان مناسب براي برگزاري آموزش و حضور اساتيد مطرح از نيازهاي مبرم بود. باغ فردوس فعاليتهاي خود را در حالي شروع کرد که هر کدام از اساتيد آن ميتوانستند يک آموزشگاه سينمايي را اداره کنند. از نام مديران تا اساتيد و فارغالتحصيلان ميتوان فهميد که گروه خوبي در روزهاي سخت شرايط جنگي بهترين امکانات را در اختيار بچهها قرار دادند و با تلاشهاي دوستان در دهه ۷۰ اين مرکز با عنوان انجمن شروع به فعاليت کرد». رهبر قنبري در پاسخ به سؤال «شرق» که «منابع مالي شما چگونه تأمين ميشود»، گفت: «ما به جيب خودمان وابستهايم. البته آقاي محمدمهدي حيدريان، رئيس وقت سازمان سينمايي براي اولين بار برخي هزينهها را تقبل کرد. اما درکل ما به صورت مستقل عمل ميکنيم». همچنين سياوش دولتسرايي افزود: «در ابتدا به دليل گستردگي امکانات همزمان در باغ فردوس هم کار و هم دانش وجود داشت. ولي بعدا به دليل سوءمديريت از اين ظرفيت در سينما استفاده نشد! ما به دفاتر انجمن سينماي جوانان ايران رفتيم و اولين بار در سال ۶۷ دور هم جمع شديم و اولين انجمن دانشآموختگان را با هدف توليد فيلم راهاندازي کرديم که منجر به توليد چند فيلم شد. از همين رو انجمن سينماي جوانان ايران با حضور فارغالتحصيلان باغ فردوس شکل گرفت. حتي پايههاي مرکز گسترش با رويکرد مستند - چون آن زمان لفظ تجربي استفاده ميکرد - توسط همين بچهها پايهريزي شد». همايون عليخاني عنوان کرد: «اين انجمن بدون داشتن تشکل قوي براي رسيدن به اهداف خاص فيلمسازي، نميتواند حرکت کند. اين حرکت مستلزم آموزش جديد توسط نيروهاست تا حرکت جديدي در سينما شکل بگيرد و اصلا هدف من و دوستانم همين است». غلامرضا صياميزاده هم اظهار کرد: «بخشي از برنامههاي آينده ما مربوط به بخش داخلي ميشود که برخي از کارهاي آنها را شروع کردهايم و فيلمهاي دانشآموختگان را آبان ماه در گروه «هنر و تجربه» به نمايش گذاشتيم. در بخشي ديگر هم با برقراري ارتباطات بينالمللي آثار فارغالتحصيلان را نمايش ميدهيم که قرار شده در کشور ترکيه به نمايش درآيند. قصد هم داريم به کمک شرکايمان در ترکيه، با کشورهاي اروپايي و همسايه هم مرتبط شويم». ارد عطارپور، مستندساز شناختهشده هم توضيح داد: «اصلا گرايش به ساخت فيلمهاي مستند توسط دانشجويان باغ فردوس در سالهاي ابتدايي قابل توجه بود. چون اساتيد آنها خود علاقهمند به مستند بودند. حالا هم آثار آنها نه تنها کهنه نشده بلکه هنوز هم تازه هستند. در آن زمان عدالتخواهي شکل گرفته بود و بچههايي از مناطق مختلف آمده بودند و مستند ميساختند. نميدانم حالا با چه درصد از انرژي آن زمان جلو ميرويم اما فکر ميکنيم قرار است يک اتفاق فرخنده رخ دهد. کساني که آن روزها دانشجوي اينجا بودند يک ويژگي داشتند؛ سهمخواهي نميکردند و فقط کار خود را بدون چشمداشتي انجام ميدادند. سينماي مستند ما با اين حلقه از فارغالتحصيلان شکل گرفت. در بدنه سينماگران مستند ما چهرههايي هستند که در مجامع بينالمللي شناختهشدهاند و بيترديد در ميان آنها ردپايي از باغ فردوس وجود دارد». دولتسرايي افزود: «قرار است همايش دوروزهاي در 21 و ۲۲ ديماه در موزه سينما برپا شود و قرار شده نامزدهاي هيئت مؤسس جديد اعلام شوند. رأيگيري و اعلام نتايج آن هم از جمله برنامههاي ماست. البته هيئت مؤسس جديد هيئت مؤسس مادامالعمر خواهد بود چراکه اين انجمن در وزارت ارشاد ثبت ميشود و فعاليتهاي خود را به شکل جدي آغاز ميکند». عليخاني هم اظهار کرد: «ما ابتدا با سازمان سينمايي صحبت کرديم به همين ترتيب از دانشآموختگان باغ فردوس حمايتهايي شد و همايشي با همکاري سازمان سينمايي و خانه سينما برگزار کرديم. البته انجمن سينماي جوانان ايران، مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي، بنياد سينمايي فارابي و... از ما حمايتهايي کردند. اما امسال اين حمايتها را کمتر پذيرفتيم تا مستقل باشيم از همين رو سازمان سينمايي حمايت کمي کرده است. بنابراين بايد عنوان کنم از امسال تمامي مخارج و هزينهها بر عهده خود فارغالتحصيلان است؛ يعني حق عضويت از افراد به صورت ششماهه يا يکساله دريافت ميشود که با همانها کلاسها را برگزار ميكنيم و توليدات را انجام ميدهيم». خسروي در پايان گفت: «قرار نيست خارج از اعضاي باغ فردوس عضوي بگيريم و تنها در موزه سينما آثار بچههاي باغ فردوس را خواهيم داشت و کارگاههايي در راستاي ارتقاي دانشدوستان برگزار خواهيم کرد و از هنرجويان دانشکدههاي سينمايي نيز دعوت ميکنيم از اين امکان بهرهمند شوند. بديهي است که انجمن به پاتوق فرهنگي تبديل ميشود و به هنرهاي ديگر نيز خواهيم پرداخت تا از اين فضا استفاده کنيم».