راهاندازی سامانه آنلاین پیوند کلیه
«خريدوفروش كليه از افراد زنده ممنوع»، اين هدفي است كه وزارت بهداشت به دنبال آن است؛ هرچند بهتازگي سامانهاي براي خريدوفروش كليه از افراد زنده به بيماران با نام «سامانه پیوند» در وزارت بهداشت راهاندازي شده است و روز گذشته مهدی شادنوش، رئیس مرکز مدیریت پیوند و بیماریهای وزارت بهداشت، دراينباره اظهار كرد اين سامانه از شهريور امسال راهاندازي شده و تاکنون حدود ۶۶ مورد پیوند کلیه از افراد زنده در کشور انجام شده و هیچگونه حاشیهای هم به دنبال نداشته است. اما كيانوش جهانپور، مديركل وزارت بهداشت در گفتوگو با «شرق» میگوید هدف اصلی وزارت بهداشت این است كه پيوند اعضا از فرد زنده را متوقف كند. خبر اصلی دراینباره را روز گذشته ايسنا منتشر کرد و دراينباره نوشت وزارت بهداشت با راهاندازی «سامانه پیوند» در حال تلاش برای مدیریت وضعیت پیوند کلیه در کشور است. در ادامه این خبر آمده است «وزارت بهداشتیها به فکر چارهای برای درهمپیچیدن بازار سیاه خریدوفروش کلیه افتادند و طرح «ساماندهی اهدای کلیه از فرد زنده» را تدوین کردند؛ بهطوریکه «سامانه پیوند» طراحی شد و قرار است بهزودی آغاز به کار کند و امید میرود که بتواند میزان تخلفات در حوزه اهدای کلیه را به حداقل برساند. طراحی این سامانه بهگونهای است که فردی که تمایل به اهدای کلیه دارد و فردی که به دریافت کلیه نیاز دارد، در آن ثبتنام کرده و تمام اطلاعات و شرایط او در سامانه ثبت شده و از سوی متخصصین پیوند و اورولوژی رصد میشود. در نهایت پس از گرفتن آزمایشهای خونی و... از دو طرف و آزمایش روانپزشکی از فرد اهداکننده، دو موردی که بیشترین تطابق را با یکدیگر داشته باشند، با در نظر گرفتن سایر اولویتها بدون آنکه اهداکننده و گیرنده یکدیگر را بشناسند، عمل پیوند انجام میشود. مسئولان وزارت بهداشت و انجمن حمایت از بیماران کلیوی معتقدند که اجرای این طرح میتواند بساط کلیهفروشی را جمع کرده و جانی تازه به حوزه پیوند کلیه از فرد زنده بدمد». در همين زمینه مهدی شادنوش، رئیس مرکز مدیریت پیوند و بیماریهای وزارت بهداشت در گفتوگو با اين رسانه گفته بود: «این در حالی است که پیش از این ساماندهی، بحثهایی در زمینه عنوان زشتی به نام خریدوفروش کلیه، روان جامعه را مخدوش میکرد که با تدوین آییننامهای در زمینه اهدای کلیه از افراد زنده از سوی وزارت بهداشت و اجرای آن در کشور، درحالحاضر دیگر وجهه زشت این موضوع کاملا برطرف شده است. درحالحاضر تمامی اقدامات مربوط به تخصیص کلیه در کشور مستقیما تحت نظر مرکز مدیریت پیوند وزارت بهداشت اتفاق میافتد. پیوند کلیه از فرد زنده هم کاملا مشخص و نظاممند شده است و هدیهای هم با عنوان هدیه ایثار به اهداکننده داده میشود و اخیرا نیز تقریبا میزان آن دوبرابر شده است. با این اقدام از مواجهه مستقیم گیرنده و اهداکننده جلوگیری میکنیم و محرمانگی موضوع هم حفظ میشود». با وجود این گفتهها كيانوش جهانپور، مديركل روابط عمومي وزارت بهداشت، روایتی کاملا متفاوت دراينباره با «شرق» در میان میگذارد و ميگويد: «هدف وزارت بهداشت اين است كه بتوانيم پيوند را از افراد زنده ممنوع و متوقف كنيم؛ اين جزء خواستهها و اهداف وزارت بهداشت است. اين يك توفيق اجباري و از سر ناچاري و ناگزيري است كه امروز انجام ميشود و از افراد به بيماران پيوند انجام ميشود. هدفگذاري ما اين است كه پیوند تمامی اعضا از افراد مرگ مغزي انجام شود و تمام برنامهها، برنامهريزيها و اقداماتي كه در حوزه پيوند در حال انجام است، با اين هدف است كه ما به نقطهاي برسيم كه اصلا نيازي به اهداي عضو افراد زنده در كشور وجود نداشته باشد». او در ادامه میگوید: «هر كشوري كه ميخواهد به هدف توقف خريدوفروش اعضا دست پيدا كند، بايد مسير پيوند اعضا از افراد مرگ مغزي را دنبال كند؛ مادامي كه ما نتوانيم پيوند از مرگ مغزي را نهادينه كنيم و در اين زمینه فرهنگسازي نشود و كماكان تعداد اعضايي كه از افراد مرگ مغزي پيوند زده ميشود، كمتر از نياز كشور باشد، قاعدتا بيماران بهويژه بيماران كليوي مجبور ميشوند بهسوي پيوند اعضا از افراد زنده بروند. تجربه جهاني نشان داده است كه هرچقدر هم در اين زمينه سختگيري شود، فقط ممكن است مفاسد آن كاهش پيدا كند اما هرگز موضوع خريدوفروش اعضا و تبادلات مالي در اين زمينه به صفر نخواهد رسيد و كماكان اين معضل وجود خواهد داشت. امروز كشورهايي وجود دارد كه كليه اعضاي مورد نياز پيوندي كشور را از افراد مرگ مغزي پيوند ميزنند؛ در نتيجه ديگر با معضل خريدوفروش اعضاي بدن مواجه نيستند و حتي پيوند اعضا از افراد زنده را نيز ممنوع كردهاند. در كشور ما نيز در دانشگاه علوم پزشكي شيراز گامهاي مهمي در اين زمينه برداشته شده است و بايد به كل كشور تسري پيدا كند». جهانپور میگوید: تكتك ايرانيها بايد بدانند با خاككردن و دفن افراد، سرمايه گرانبهايي را دفن ميكنيم؛ همچنين مردم و خانوادهها بايد بدانند وقتي مرگ مغزي مسجل شد و تأييد شود، بههيچوجه و تحت هيچ شرايط و معجزهاي، با هيچ اقدامي احتمال برگشت هیچ فردی به زندگي وجود ندارد. ما بايد مردم را در اين زمينه آگاه كنيم تا مردم بدانند پس از مرگ مغزي اگر فرصت از دست برود، تنها سرمايه گرانبهايي از بافتهايي كه قابل پيوند است و ميتواند حيات دوباره را به انسانهاي ديگر هديه كند، از بين خواهد رفت. قلب، كليه، كبد و حتي بافتهاي ديگر بدن را ميتوان به بيماران پيوند زد.
