امام: اگر محدودیت ایجاد کنید از فرانسه هم می‌روم

شرق: امروز، سیزدهم مهر، سالگرد همان روزی است که امام خمینی(ره) در ادامه روند تبعیدش، به پاریس رفت؛ همان روزی که چهارشنبه هفته پیش، رئیس‌جمهوری در جلسه هیئت دولت از آن به‌عنوان قطعه‌ای مهم در تاریخ ایران نام برده بود. حسن روحانی درباره اصرار رژیم صدام برای خروج امام (ره) از عراق گفته بود: «هم‌زمان با اصرار رژیم صدام، کشورهای همسایه عراق نیز تحت فشار رژیم شاه حاضر به پذیرش امام نبودند و در نهایت ایشان تصمیم گرفتند عازم فرانسه شوند. این غربت ظاهری امام و فشار آن زمان رژیم شاه و همه قدرت‌ها و ابرقدرت‌ها، درست برعکس خواسته آنها نتیجه داد و این فشار، یک فرج و گشایشی را برای انقلاب، ملت ایران و امام به وجود آورد، به‌گونه‌ای که صدای امام رساتر و گوش جهانیان برای دریافت پیام انقلاب شنواتر شد و مردم ایران با وجود همه فشارهای رژیم، نشاط و توانمندی جدیدی پیدا کردند». روحانی این واقعه را به اتفاقات این روزها گره زده و گفته بود: «امروز احساس می‌کنم یک‌بار دیگر بعد از 41 سال تاریخ تکرار می‌شود. همه به ما فشار آوردند، آمریکا بدترین فشارهای اقتصادی را بر ما وارد کرد و فکر می‌کرد که این فشارها نتیجه مناسبی برایشان ایجاد خواهد کرد، اما امروز احساس می‌کنیم درست برعکس شده است؛ یعنی ملت بزرگ ایران بعد از یک‌سال‌ونیم فشار مداوم اقتصادی، از هر روز دیگر قدرت و توان و جایگاهش در سطح جهان روشن‌تر و رفیع‌تر شده است». تبعید امام خمینی (ره) از ایران در 13 آبان سال 1343، بعد از سخنرانی و انتقاد ایشان درخصوص تصویب لایحه کاپیتولاسیون صورت گرفت و به ترکیه تبعید شدند. 11 ماه بعد به تبعیدگاه دوم؛ یعنی کشور عراق اعزام شدند و تدریس درس‌های حوزه را در نجف آغاز کردند. از سال 1353 و بعد از قرارداد الجزایر، فشار بر امام خمینی(ره) در نجف تشدید شد. دولت عراق حجت‌الاسلام محمود دعایی را به بغداد احضار کرد و از او خواست پیامی به این مضمون به امام(ره) برساند که «ما در عین اینکه به شما احترام می‌گذاریم، ولی به‌خاطر روابط با شاه محذوراتی داریم و ازاین‌رو از شما می‌خواهیم که رعایت بکنید و فعالیت‌ها به صورت علنی نباشد». اما ایشان نپذیرفتند و گفتند: «من نمی‌توانم ساکت باشم و در ایران کسانی که به من اعتقاد دارند، مبارزه کنند و خون بدهند، اگر آنان نمی‌خواهند من اینجا باشم، می‌روم جای دیگر و حرفم را می‌زنم». به دنبال فشارهای ایجادشده، امام(ره) تصمیم گرفتند به سوریه بروند، اما با توجه به اختلافاتی که بین عراق و سوریه وجود داشت، امام(ره) تصمیم گرفتند به کویت رفته و سپس به سوریه بروند. رژیم پهلوی اما دولت کویت را تحت فشار گذاشت. بعد از این فشارها بود که امام(ره) به بصره بازگشتند و در سیزدهم مهر 1357 به همراه فرزند و چند نفر از یاران خود از فرودگاه بغداد به سوی پاریس حرکت کردند و دو روز بعد در نوفل‌لوشاتو مستقر شدند. ژیسکار دستن، رئیس‌جمهور وقت فرانسه، در خاطرات خود دراین‌باره نوشت: «دستور اخراج امام(ره) از فرانسه را صادر کرده بودم، ولی در آخرین لحظه‌ها نمایندگان سیاسی شاه خطر واکنش تند و غیرقابل کنترل مردم را گوشزد کرده و در مورد عواقب آن در ایران و اروپا از خود سلب مسئولیت کرده بودند». امام(ره) در پاسخ دولت فرانسه که خواستار توقف فعالیت‌های ایشان بر ضد رژیم ایران شده بود، اعلام کرده بودند اگر کمترین محدودیتی از سوی دولت فرانسه از نظر ملاقات‌ها، مصاحبه‌ها یا بیان نظراتشان به وجود آید، این کشور را نیز ترک خواهند کرد. حالا این روزها، دوباره نام فرانسه زیاد به گوش می‌رسد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری این کشور، در تلاش است بار دیگر برجام را احیا و بین ایران و آمریکا میانجیگری کند. هرچند تلاش او در مقر سازمان ملل در نیویورک برای برقراری تماس تلفنی بین رئیس‌جمهوری ایران و آمریکا توسط حسن روحانی با مخالفت روبه‌رو شد. رئیس‌جمهوری البته در روز چهارشنبه از مکرون تشکر کرده و گفت که او همه تلاش خود را در آن 48 ساعت برای اینکه این کار بشود، انجام داد، اما آن کسی که مانع نتیجه شد، کاخ سفید بود و ایران، پاریس، توکیو و بقیه کشورها مقصر نبودند.