شکایت از نجومیبگیران
لیلا مرگن: صندوق بازنشستگی كشور بهعنوان اولین دستگاه اجرائی، حقوق اعضای هیئتمدیره خود را از طریق سایت شفافیت این صندوق در دسترس عموم قرار داده است؛ اما هیچ گزارشی درباره عزم این شركت برای بازگرداندن حقوقهای اضافه دریافتشده به حساب صندوق، به افكار عمومی نداده است. بررسیهای جداول حقوقی منتشرشده از طرف صندوق بازنشستگی كشور نشان میدهد كه تمام اعضای موظف هیئتمدیره صندوق بازنشستگی كشور و شركتهای تابعه این مجموعه، برخلاف قانون خدمات كشوری، نجومیبگیر هستند. رقم این اضافهبرداشت از منابع عمومی نیز متغیر است و برخی اعضای هیئتمدیره شركت آتیه صبا، حتی حقوق 54 میلیون تومانی هم دریافت كردهاند؛ درحالیكه طبق قانون، پرداخت این ارقام تخلف بوده و منابع مالی اضافی باید به حساب دولت بازگردد. البته آنطور كه غلامرضا مصباحیمقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، به «شرق» میگوید: برای بازپسگرفتن این مبالغ، اعضای صندوق بازنشستگی كشور باید آستینها را بالا زده و شكایت خود را در دیوان عدالت اداری مطرح كنند. اگرچه اعضای این صندوق راه سختی در پیش دارند؛ اما برای مقابله با فساد ایجادشده، راهی جز مشاركت همگانی وجود ندارد.براساس ماده ۷۶ قانون خدمات کشوری، هیچ فردی در دولت نمیتواند بیش از هفت برابر پایه یک کارمند عادی حقوق دریافت کند. قانونی كه گویا هیچگاه در شركتهای دولتی جدی گرفته نشده است و عزمی جدی برای برخورد با آن وجود نداشته است. همچنین در قانون بودجه 98 دولت مکلف شده است حداکثر در مدت یک ماه از زمان ابلاغ این قانون درباره تعیین، ابلاغ و اعلام حقوق و مزایای مدیران عامل و اعضای هیئتمدیره موظف و غیرموظف شرکتهای دولتی و وابسته به نهادهای عمومی در سه سطح کوچک، متوسط و بزرگ اقدام کند و همه شرکتهای مشمول موظفاند حقوق و مزایای مصوب را از ابتدای سال ۱۳۹۸ مطابق آن پرداخت کنند. تخلف از این بند در حکم تصرف غیرقانونی در اموال عمومی است. بااینحال تقریبا هیچیك از شركتهای دولتی، تاكنون فیش حقوقی اعضای هیئتمدیره خود را منتشر نكردهاند. تنها مجموعهای كه در این وادی قدم گذاشته، صندوق بازنشستگی كشوری است؛ اما درباره اینكه چگونه اضافه پرداختها به حساب صندوق بازمیگردد، سخنی به میان نیاورده است. چندی قبل سیدمیعاد صالحی، مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری، در اینستاگرام خود نوشت كه اطلاعات مربوط به حقوق مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره صندوق بازنشستگی و هلدینگهای تابعه روی سامانه شفافیت سایت صندوق در دسترس عموم قرار گرفته است و دیگر دستگاههای دولتی را نیز به چالش اعلام حقوق دعوت كرد. براساس جداولی كه در سامانه شفافیت صندوق بازنشستگی منتشر شده است، تمام شش نفر عضو هیئتمدیره این صندوق حقوق نجومی دریافت میكنند. اگر پایه حقوق كارمندان در سال 97 را دو میلیون تومان در نظر بگیریم، اعضای هیئتمدیره این شركت حداكثر میتوانند 14 میلیون حقوق دریافت كنند؛ درحالیكه میانگین حقوق دریافتی شش عضو هیئتمدیره این صندوق، 18میلیونو 701 هزار تومان است. شركت سرمایهگذاری صبا كه در زمینه حملونقل، صنعت و معدن و گردشگری فعال است، به ولی آذروش، مدیرعامل و نایبرئیس هیئتمدیره این مجموعه، حدود 54 میلیون تومان حقوق خالص پرداخت كرده و پاداش عملكرد هم داده است. شركت سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی كشور نیز كه دارای اعضای موظف و غیرموظف است، قوانین مربوط به حقوق را رعایت نكرده است. زمینه فعالیت این شركت نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد است. رضا رستمی، مدیرعامل این شركت، با دریافت 23میلیونو 50 هزار تومان و حجتالله اسماعیلی، عضو هیئتمدیره این مجموعه با دریافت 18میلیونو 492 هزار تومان دو عضو نجومیبگیر این هلدینگ به شمار میروند. میانگین خالص دریافتی اعضای غیرموظف این صندوق نیز بین هشتمیلیونو 630 هزار تومان تا 9میلیونو 500 هزار تومان است. حقوق زیر خط فقر اعضای غیرموظف هیئتمدیره در شركت سرمایهگذاری صبا جهاد كه هلدینگی فعال در بخش صنایع غذایی و كشاورزی است، دو عضو موظف یعنی علی رومی مدیرعامل با حقوق 21میلیونو 116 هزار تومان و مسعود حسینزادهوجدانی، عضو هیئتمدیره، با حقوق 21میلیونو 925 هزار تومان حقوق غیرمتعارف دریافت میكنند. فخر مولایی، نایبرئیس هیئتمدیره، به دلیل دریافت حقوق از شركت صنعتی و معدنی توسعه فراگیر سناباد، از صبا جهاد هیچ حقوقی دریافت نمیكرده است؛ اما او یك فرصت را كه میتوانست برای یك جوان جویای كار شغل ایجاد كند، با حضور در دو مجموعه، از این افراد گرفته است. اگرچه اعضای موظف هیئتمدیره این شركت حقوق نجومی میگیرند؛ اما میانگین حقوق اعضای غیرموظف این شركت زیر خط فقر است. ارقام اعلامشده در سامانه شفافیت نشان میدهد كه میانگین حقوق اعضای غیرموظف هیئتمدیره معادل تقریبا یكمیلیونو 200 هزار تومان است. البته برخی منابع مطلع بر این باورند كه پست اعضای غیرموظف یك پست تشریفاتی است كه هیچ تأثیری در كارایی هلدینگها ندارد. در «شركت گروه مدیریت ارزش سرمایه» كه دیگر هلدینگ زیرمجموعه صندوق بازنشستگی است و در زمینه بانك، بیمه و خدمات مالی و سرمایهگذاری فعال است، محمود طهماسبیكیهانی، مدیرعامل و عضو هیئتمدیره این صندوق، در سال 97 حقوق نجومی دریافت كرده و خالص دریافتیاش معادل 19 میلیون و 324 هزار تومان بوده است. خالص دریافتی دو عضو غیرموظف این صندوق فقط 550 هزار تومان است و نادر خمجانی، رئیس هیئتمدیره و عضو غیرموظف این صندوق نیز هیچ پولی دریافت نمیكند؛ اما توضیحی برای دریافتنکردن حقوق از سوی این فرد ارائه نشده است.شركت عمران و ساختمان ترازپی نیز كه در زمینه عمران و ساختمان فعال است، سه عضو هیئتمدیره دارد. علیرضا ترابی، عضو هیئتمدیره در انتهای اسفند 97 به این مجموعه اضافه شده است بنابراین در فهرست حقوقی 97، هیچ دریافتی نداشته است. مهدی اكبرپور مدیرعامل و نایب رئیس هیئتمدیره 28 میلیون و 900 هزار تومان دریافتی دارد و سیدمسعود نصرآزادانی، دیگر نجومیبگیر این مجموعه، 19 میلیون و 410 هزار تومان دریافتی دارد. میانگین دریافت اعضای غیرموظف این مجموعه نیز یك میلیون و 386 هزار تومان است. راهكارهای مجلس برای مقابله با حقوقهای نجومی دیروز مجلس گزارشی درباره راهكارهای مقابله با حقوقهای نجومی منتشر كرد. در گزارش مجلس دو موضوع نارساییها و خلأهای قانونی که موجبات سوءاستفاده از قوانین و مقررات را فراهم كرده است، همچنین موارد دقیق تخلف از قوانین و مقررات و میزان دقیق برداشتهای غیرقانونی و تقویم تخلفات صورتگرفته و مبالغ بازگشتی به خزانه دولت بررسی شده است. به گزارش فارس، در پیشنهادهای مجلس آمده است: «بررسیها نشان داده که در آن دسته از دستگاههای اجرائی که از توان مالی بیشتری برخوردارند، این تمایل وجود داشته تا از شمول قوانین عمومی بهخصوص قانون مدیریت خدمات کشوری خارج و تابع ضوابط و مقررات اداری و استخدامی خاص قرار گیرند و همین موضوع، یعنی مستثناشدن برخی از دستگاهها از شمول قانون مدیریت خدمات کشوری سبب شده است مدیران و کارکنان آنان از دریافتهای قابل توجهی برخوردار باشند». در این گزارش راهكارهای 22گانهای برای مقابله با حقوقهای نجومی مطرح میشود. طرح شكایت در دیوان عدالت اداری آنچه مسلم است ازآنجاكه تاكنون اطلاعات حقوق دریافتی شركتهای دولتی روشن نبوده است، مدیران این مجموعهها قانون را رعایت نكرده و سالیان متمادی با دریافت حقوق نجومی، حق اعضای خود را ضایع كردهاند. نبود عزم جدی برای مقابله با این تخلفات هم سبب شده است كه این رویه غیرقانونی ادامه یابد. اما با توجه به عدمشفافیت در این حوزه، آیا امكان بازگشت منابعی كه در قالب حقوقهای نجومی در صندوق بازنشستگی از دست رفته است، وجود دارد؟ غلامرضا مصباحیمقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، دراینباره به «شرق» میگوید: «مجلس مقرراتی را برای حقوق صندوقها و سازمان تأمین اجتماعی قرار داده است كه باید پرداختها مطابق با آن الگو صورت گیرد. هرگونه خروج از آن چارچوب، تخلف است و قابلیت تعقیب به وسیله دادگاهها را دارد. كافی است افرادی كه مشمول این صندوقها هستند، این مسئله را به دیوان عدالت اداری اعلام كنند تا با آن برخورد شود. باید جلوی چنین اجحافی به حقوق آنها گرفته شود».به گفته او، اضافه دریافتها را میتوان مجددا به صندوق بازنشستگی بر گرداند و كافی است كه از صندوق شكایت شود تا آغاز چنین رفتار انحرافی بررسی شده و برخورد قانونی با آن انجام شود. مصباحیمقدم عنوان میكند: «علاوه بر دیوان عدالت اداری، دادستانیها هم میتوانند به مسئله حقوقهای نجومی رأسا وارد شوند». اعلام سود غیرمنطقی برای افزایش سقف پاداش محمدعلی پورمختار، عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس، نیز در گفتوگو با «شرق» بر لزوم اجرای قوانین مربوط به پرداخت حقوق تأكید میكند. او میگوید: «اینكه صرفا صندوق بازنشستگی حقوق هیئتمدیره این صندوق و هلدینگهای مرتبط را اعلام كرده است، كافی نیست و باید جلوی قانونشكنی گرفته شود». به گفته پورمختار، به دلیل نفعی كه به اشخاص میرسد و منفعتطلبی فردی، قوانین مربوط به پرداخت حقوقهای نامتعارف رعایت نمیشوند و مدیران یكی از مقصران این مسئله هستند، زیرا باید بر عملكرد شركتها نظارت داشته و اطلاعات و آمار را از آنها بگیرند.او همچنین نظارت بر سایر دریافتیهای اعضای هیئتمدیره شركتها را ضروری میداند، زیرا همه پرداختیها مشمول قانون است. این عضو كمیسیون حقوقی مجلس بیان میكند: «پاداشهای آخر سال شركتها برمبنای مصوبات هیئتمدیره است كه باید یك روند منطقی داشته باشد. در برخی موارد اعضای هیئتمدیره به دلیل آنكه ذینفع هستند، علاقهمندند كه سود غیرمنطقی برای شركت اعلام كنند تا برای خود مبلغ بالاتری پاداش در نظر بگیرند؛ این مسئله هم باید كنترل شود».