«ما همه با هم هستیم؟»

گروه هنر: «ما همه با هم هستیم» تازه‌ترین ساخته کمال تبریزی چند روزی است به اکران رسیده، فیلمی که فرم حضور در جشنواره فیلم فجر را پر نکرد و قوانین اکران نوروز مبنی بر نمایش فیلم‌هایی که در جشنواره حضور داشته‌اند، آن را از فهرست گزینه‌های نوروزی سینماها خط زد. اکنون چند روزی است فیلمی با حواشی بسیار که عمده‌ترین آنها به موضوعات مالی پروژه برمی‌گردد، به اکران رسیده و یکی از موضوعات پربحث این روزهای سینمای ایران است. کمال تبریزی در گفت‌و‌گو با ایسنا به بسیاری از پرسش‌ها درباره جدیدترین ساخته‌اش پاسخ داده است، پرسش‌هایی که از زمان ساخت این فیلم تا امروز بی‌پاسخ مانده است. از جمله ماجراهای مالی فیلم که این روزها در تب‌و‌تاب حضور پول‌های مشکوک در سینما، نکته جالبی است. مروری کوتاه و بازخوانی گفت‌و‌گوی کمال تبریزی با خبرگزاری ایسنا، پرسش‌های جدیدی درباره چرایی ساخت این فیلم مطرح می‌کند. تبریزی در بخشی از این گفت‌و‌گو در پاسخ به حضور پرتعداد بازیگران چهره در فیلمش که طبعا هزینه‌های تولید را بالا برده است و زمان تولید نیز حواشی بسیاری بر سر دستمزد بالای عوامل و بازیگرانش خبرساز شده بود، از فراهم‌شدن موقعیتی خوب برای بازیگرانش صحبت کرده است، اینکه به‌واسطه این فیلم‌نامه، دیگر محل اختلافی برای نقش اول و دوم باقی نمی‌مانده و هریک به اندازه در صحنه حضور داشته‌اند. او در بخش دیگری از تمایل سرمایه‌گذار برای حضور این ترکیب بازیگران صحبت کرده است و اعلام کرده که ۵۰ درصد از هزینه فیلم برای بازیگران صرف شده است. نکته‌ای دیگر در ارتباط با حضور بسیاری از چهره‌های سینمای ایران در این فیلم، دشواری حضور آنها در کنار هم در یک پروژه با توجه به مشغله‌های زیادشان بوده و قطعا واکنش بسیاری از منتقدان فیلم «ما همه با هم هستیم» در وهله اول همین نگاه به حضور ستارگان در پروژه‌های سینمایی است، اینکه به شرط فراهم‌شدن موقعیت مالی خوب برای بازیگران و عوامل، مجاب‌کردن آنها برای فیلم‌برداری در زمان مشخص و در زمان‌هایی که برای آنها تعیین می‌شود به‌مراتب سهل‌تر از زمانی است که این امکانات فراهم نیست. واکنش تبریزی درباره حضور پول‌های مشکوک در سینما هم از دیگر نکات قابل توجه این گفت‌و‌گو است. «در کشور ما شرایطی وجود دارد که اگر کسی خیلی در معرض دیده‌شدن قرار بگیرد و کار عجیبی انجام دهد، همه توجهات به سمت او جلب می‌شود و در این میان عده‌ای دست‌به‌کار می‌شوند تا جلوی حرکات استثنائی را بگیرند. درباره سرمایه‌گذاری در سینمای ایران واقعیت این است که بخشی از آن به همین شکل است و خیلی از کسانی که اعتراض دارند که چرا بعضی سرمایه‌گذاران به سینما روی می‌آورند؟ و اینکه پول‌های آنها مشکوک است، سرمایه‌هایشان را از کجا می‌آورند و... ، در این میان شاید یکی از دلایلی که این افراد اقدام به بیان چنین اعتراض‌هایی می‌کنند این است که خودشان امکان دسترسی به این سرمایه‌گذاران را پیدا نکرده‌اند! ولی همه شاهد هستند که برخی از معترضان به‌محض اینکه امکان همکاری با سرمایه‌گذار مشکوک را پیدا کرده‌اند، دچار سکوتی باورنکردنی شده‌اند. با توجه به موضوع سرمایه‌گذاری در آثار هنری و دادگاه‌ها و حکم‌هایی که صادر شده، شرایط خاصی به وجود آمده است. سینما هنری نیست که مانند نوشتن کتاب باشد و برای تولید فقط به چند برگ کاغذ و قلم محدود شود، بلکه به سرمایه زیادی احتیاج دارد و هرقدر این جذابیت بیشتر باشد، متقاضی هم بیشتر خواهد بود. این یک موضوع طبیعی است که با رشد سینمای ما عجین شده است، به شرطی که نهادی مانند وزارت ارشاد هنگام صدور پروانه ساخت علاوه بر پرسش از عوامل فیلم، از سرمایه‌گذار هم بپرسد و درباره او نیز جست‌وجو کند و در نهایت صلاحیت سرمایه‌گذار را هم اعلام کند. همین آقای سجاد علیجانی که سرمایه‌گذار فیلم ماست، در آثار دیگری مانند «جهان با من برقص» سروش صحت، «رحمان ۱۴۰۰» و «روزهای نارنجی» نیز حضور داشته است. اکنون برخی با شنیدن نام سجاد علیجانی ممکن است بترسند و بگویند آدم خطرناکی است؛ ولی من به‌عنوان یک کارگردان کاری به این کارها ندارم و برای اولین‌بار او را دیده‌ام و تا این لحظه هم رفتار بدی از او ندیده‌ام. ضمن اینکه ارگان‌هایی در جامعه وجود دارند که وظیفه‌شان جلوگیری از خطای شهروندان است. علاوه بر آن در نظر بگیرید که میزان اختلاس‌ها آن‌قدر زیاد شده است که باید این حق را بدهید که افراد با عینک بدبینی به موقعیت‌های اطرافشان نگاه کنند». تحلیل این صحبت‌ها از زاویه‌ای دیگر شبیه آن است که بگوییم اگر کسی به پول‌های بادآورده پاسخ منفی بدهد، حتما اشخاص دیگری حاضر به دریافت این قبیل سرمایه‌ها هستند و با همین توجیه می‌توان از زیر بار مسئولیت شانه خالی کرد. هرچند به نظر می‌رسد در این شرایط خاص قطعا وظیفه وزارت ارشاد ورود به ماجرای سرمایه‌ پروژه‌های سینمایی و اعلام موضع رسمی درباره آنهاست؛ اما با گذشت ماه‌ها از زمان ساخت «ما همه با هم هستیم»، هنوز هم پرسش‌های بسیاری درباره چرایی و چگونگی ساخت این فیلم سینمایی مطرح است.