فرهنگسازي مطلوب براي اهداي عضو
رضا سعيدي فيروزآبادي- جراح پيوند
31 ارديبهشتماه، روز ملي اهداي عضو نامگذاري شده است. 30 سال قبل، در چنین روزی دکتر ایرج فاضل توانست از امام راحل اجازه پیوند از اعضاي مرگ مغزی را دریافت کند.
شيوع بيماريهاي مزمن در كشور ما در حال افزايش است و به اين ترتيب، نياز به پيوند عضو نيز سيري صعودي پيدا كرده است. در حال حاضر 26 هزار بيمار نيازمند پيوند در فهرست انتظار وجود دارند كه ميتوان از اعضاي بدن افرادي كه دچار مرگ مغزي شدهاند، براي اين منظور استفاده كرد. در كشور ما استفاده از كليهدهنده زنده سالهاست كه انجام ميشود، اما كاربرد آن عمدتا در زمينه كليه است و در اعضاي ديگر كاربرد كمتري دارد و براي نجات جان افرادي كه به پيوند قلب، ريه يا كبد نياز دارند، لازم است از اعضاي افراد دچار مرگ مغزي استفاده كنيم. همچنان كه گفته شد، با توجه به شيوع بيماريهاي مزمن مثل فشار خون، ديابت و بيماريهاي قلبي-ريوي در كشور و افزايش نياز به پيوند عضو، لازم است فرهنگسازيهاي لازم در زمينه پيوند اعضا انجام شود تا بهتدريج افراد با مفهوم مرگ مغزي آشنا شوند. گفتني است مرگ مغزي حالتي از مرگ است كه از نظر پزشكي و قانوني تأیيد شده است، حتي از نظر ديني نيز بسياری از علما آن را تأیيد كردهاند. در مرگ مغزي، مغز بيمار هيچ كاركردي ندارد، بيمار هيچگونه دركي از محركهاي محيطي نداشته و نميتواند به محركهاي محيطي پاسخ دهد، تحرك و تنفس خودبهخودي نداشته و هيچ واكنش رفلاكسي نيز از خود نشان نميدهد و معمولا بايد دو پزشك اين وضعيت را تأیيد كنند. از هشت عضو بيماران مرگ مغزي ميتوان براي پيوند استفاده كرد؛ حتي از نسوج آنها مانند استخوان، تاندون و عصب نيز ميتوان براي بيماران نيازمند استفاده كرد. پيشبيني ميشود که سالانه حدود پنج هزار مرگ مغزي در كشور اتفاق ميافتد، اما از آنجا كه فرهنگسازيهاي لازم در كشور صورت نگرفته است، خانواده بسياري از اين افراد اجازه پيوند عضو را نميدهند و به اين ترتيب، شاهديم از پنج هزار مورد مرگ مغزي، فقط 900 مورد آنها براي پيوند عضو مورد استفاده قرار ميگيرند. خانوادهها بايد به اين آگاهي برسند كه با بهترين امكانات و انجام عاليترين مراقبتها فقط ميتوان بيمار مرگ مغزي را براي چند ساعت تا چند روز زنده نگه داشت، اما با اعلام موافقت خود براي پيوند عضو، ميتوانند جان تعداد زيادي از انسانهاي نيازمند دريافت و پيوند عضو را نجات دهند.
