اثرات روانی افزایش قیمت خودروهای وارداتی

قیمت خودروهای خارجی متورم شده است. می‌گفتند این تورم مربوط به انسداد 162روزه سایت سفارش خودرو بود، اما بعد از بازشدن سایت سفارش خودرو، قیمت‌ها نه‌تنها تغییری نکرد که حتی در برخی از موارد افزایش نیز یافت، به‌طوری‌که امروزه قیمت 300‌میلیونی برای برخی از خودروهای مدل سال 2018 نظیر: تویوتا راوفور، تیگوآن فولکس، سورنتو کیاموتور، سانتافه هیوندای، کولئوس رنو و اوتلندر میتسوبیشی خارج از تصور نیست. حال آنکه همین خودروها در مدت مشابه سال قبل حدود 200 تا 240‌میلیون تومان قیمت می‌خوردند. در دلایل چرایی این افزایش قیمت، بی‌گمان تعرفه‌های جدید واردات خودرو و افزایش قیمت دلار بی‌تأثیر نبوده است. بنابر مصوبه هیئت دولت در بخش خودروهای بنزینی، سه ردیف تعرفه در نظر گرفته شده است؛ خودروهای تا حجم موتور هزارو ۵۰۰ سی‌سی که تا پیش از دستورالعمل جدید تعرفه آنها ۴۰ درصد بود، از این به‌بعد مشمول تعرفه ۵۵ درصدی می‌شوند؛ خودروهای با حجم موتور هزارو ۵۰۰ تا دوهزار سی‌سی که تعرفه قبلی آنها ۴۰ درصد تعیین شده بود، در ضوابط جدید مشمول تعرفه ۷۵ درصدی شده‌اند و تعرفه واردات خودروهای با حجم موتور ۲۰۰۱ تا ۲۵۰۰ سی‌سی نیز که در چهار سال گذشته ۵۵ درصد بود، حالا ۹۵ درصد تعیین شده است. از سوی دیگر افزایش نرخ دلار هم در این تورم بی‌تأثیر نبوده است، به‌طوری‌که از اوایل تابستان تاکنون حدود 15 درصد افزایش قیمت داشته است. نکته مهمی که در این میان باید در نظر گرفت، اثرات روانی این افزایش قیمت است. برخی معتقدند این افزایش قیمت تأثیری بر حال‌وروز عمده مردم ندارد و فقط دامن قشر خاصی را می‌گیرد که درآمد بالایی دارند، اما در طرف مقابل عده دیگری هم می‌گویند اقشار یک جامعه به‌مثابه ظروف به‌هم‌مرتبط هستند؛ بنابراین هرگونه دست‌کاری و تغییر قیمت در خودروهای لوکس فقط محدود به همان بخش نمی‌ماند. به نظر می‌رسد که این تحلیل در جامعه ما معتبرتر است. افزایش قیمت خودرو به هر دلیلی که باشد، از نظر روانی بار زیادی را به اقشار کم‌درآمد وارد می‌کند. اثرات روانی این فرایند در سه سطح قابل سنجش است. ابتدا باید دانست که هرگونه فشار افزایش قیمتی خودرو به دهک‌های بالای جامعه، در همان محدوده باقی ‌نخواهد ماند و از سوی همین عده به دهک‌های پایین منتقل می‌شود. از سوی دیگر بالارفتن قیمت خودروهای خارجی به‌طور ضمنی و از نظر روانی مجوز افزایش قیمت خودروهای داخلی را هم صادر می‌کند. به‌عنوان‌مثال: وقتی که قیمت تویوتا راوفور 220میلیون تومان بود، خودروهای داخلی هم A تومان بوده است، حالا که قیمت تویوتا راوفور 310‌میلیون تومان شده، قیمت خودروهای داخلی چقدر باید باشد؟ ناگفته پیداست که چنین معادله‌ای حتی اگر روی کاغذ هم انجام نشود، به‌لحاظ ذهنی می‌تواند مجوزی باشد برای افزایش قیمت خودروهای داخلی. یادمان باشد جمله معروفی را که می‌گفت «تورم، فقیر را فقیرتر و غنی را غنی‌تر می‌کند». گویی تورم در قیمت خودروهای وارداتی از همین قاعده تبعیت می‌کند. به‌هرحال از هر طرف که نگاه کنیم، به نظر می‌رسد افزایش تعرفه واردات خودرو، کار مفیدی برای صنعت خودروسازی نبوده و آسیب‌های بلندمدت آن بیشتر از منافع کوتاه‌مدت آن خواهد بود.