تاریخچه کوتاه و پرثمر

سابقه بارورکردن ابرها در ایران به قبل از انقلاب می‌رسد. دولت یک‌بار در سال‌46 تلاش کرد تا با همکاری آمریکایی‌ها، ابرهای ایران را بارور کند، اما به نتیجه‌ای نرسید. در سال‌1347 در ماده‌19 قانون آب و نحوه ملی‌شدن آن، وزارت آب و برق آن زمان مکلف شد آب مورد نیاز کشور را از راه‌های مختلف و از جمله از راه باروری ابرها تامین کند، به این‌ترتیب وزارت نیرو بین سال‌های‌53 تا 57، با همکاری یک‌شرکت کانادایی و با استفاده از هواپیما و ترکیب یدید نقره، ابرهایی را که روی منطقه سد کرج و جاجرود بودند، بارور می‌کرد. بعد از انقلاب نیز بین سال‌های‌68 تا 74، کار باروری ابرها به‌صورت زمینی و بیشتر در ارتفاعات شیرکوه یزد انجام می‌شد تا اینکه مرکز ملی باروری ابرها در سال75 افتتاح شد و از سال‌76 به بعد، کار خود را رسما آغاز کرد. همکاری متخصصان روسی و فراهم‌شدن امکانات لازم از جمله دوهواپیمای آنتونوف و وسایل دیگری که برای تزریق و پرتاب ترکیب‌های شیمیایی به ابرها لازم بود، مرکز ملی باروری ابرها را برای انجام پروژه‌های مستقلی که اولین آنها در سال‌87 اجرایی شد، آماده کرد. طی این سال‌ها شعاع عملیاتی و مساحت تحت‌پوشش منطقه بارورسازی ابرها، مرتب افزایش ‌یافته است. در اولین سال، منطقه عملیاتی دایره‌ای به مرکز یزد و به شعاع 200کیلومتر بود. در پروژه‌های بعدی شعاع عملیات به 300، ‌350 و 400کیلومتر افزایش یافت که ناحیه تحت‌پوشش عملیات بارورسازی ابرها حدود 500هزارکیلومترمربع معادل 30درصد مساحت کشور ایران را شامل می‌شد. در فاصله سال‌های‌1378 تا 1385 نیز براساس موافقتنامه طرح ملی مطالعه و اجرای بارورسازی ابرها، فعالیت‌هایی برای گسترش این طرح انجام شد از جمله تجهیز دوفروند هواپیمای مخصوص بارورسازی ابرها، راه‌اندازی سه‌سایت رادار هواشناسی در استان‌های یزد، کرمان و اصفهان و آموزش کارشناسان ایرانی و انتقال فناوری و بومی‌سازی آن. اجرای پروژه گیلان-2 در اردیبهشت، خرداد و تیرماه‌87 اولین تجربه کارشناسان ایرانی در اجرای پروژه بارورسازی ابرها به‌صورت مستقل و بدون حضور کارشناسان خارجی است. پس از موفقیت در این برنامه، از دی‌ماه‌87 تا اردیبهشت‌88 دوپروژه مستقل دیگر نیز در فلات مرکزی و زاگرس به ترتیب در استان‌های فارس، کرمان، یزد، قم، مرکزی و اصفهان با اعتبار 20میلیاردریال و با استفاده از دوفروند هواپیما به اجرا درآمد. مسوولان هدف از تشکیل این مرکز را تقویت برنامه‌های راهبردی کشور در ارتباط با مدیریت ابرها و منابع آب جوی، استحصال آب از طریق اجرای پروژه‌های بارورسازی ابرها، کسب علوم جدید فناوری بارورسازی دانش ابرها و تعدیل آب‌وهوا به‌منظور کسب استقلال جهت انجام تحقیقات، اجرای عملیات با استفاده از کلیه امکانات فنی و انسانی داخل کشور و پرورش نیروی انسانی متخصص برای انجام تحقیقات و اجرای عملیات بارورسازی ابرها و تعدیل آب‌وهوا اعلام کرده‌اند. دامنه فعالیت‌های این مرکز بسیار گسترده است که از این میان می‌توان به مواردی چون حمایت و راهبری تحقیقات باروری ابرها در ایران، هدایت و راهبری عملیات اجرایی باروری ابرها در ایران، بهره‌گیری از دانش و تجربیات کشورهای پیشگام در زمینه تعدیل آب و هوا و افزایش بارندگی مصنوعی، تبادل اطلاعات و تجربیات با مراجع بین‌المللی، اجرای پروژه‌های باروری ابرها با همکاری کشورهای پیشگام، ظرفیت‌سازی برای اجرای صد درصد داخلی پروژه‌های بارورسازی ابرها، ایجاد بانک اطلاعاتی غنی در ارتباط با وظایف تحقیقاتی مرکز، تجهیز و راه‌اندازی آزمایشگاه‌های مورد نیاز در زمینه فیزیک ابر و مواد باروری، ایجاد شبکه رادار هواشناسی به منظور پیش‌بینی وقوع بارش و ... اشاره کرد.