صنعت سبدگردانی در ایران –2
یگانه اقبالنیا. سرپرست مدیریت دارایی سبدگردان توسعه فیروزه
بدون شک بازار سرمایه ایران، یکی از غنیترین بازارهای سرمایه در خاورمیانه شناخته میشود و مسیر رشد و تعالی شرکتهای فعال در این حوزه با لطف مسئولان و همکاری همه در کنار سودآوری پایدار برای سرمایهگذاران در بورس حاصل خواهد شد. همانطور که در قسمت اول به یکی از مشکلات اصلی سبدگردانها در کشور پرداختیم، در این قسمت سعی خواهیم داشت به دیگر مشکلات مطرحشده در این صنعت اشاره کنیم.
اولین محدودیت در سبدگردانها ایجاد سقف سرمایهگذاری 10درصدی برای سرمایهگذاری در صندوقهاست که در قسمت اول به آن اشاره کردیم. دومین محدودیت برای شرکتهای سبدگردان، محدودیت و روند آهسته در تأسیس صندوقهای سرمایهگذاری جدید است؛ برای مثال اگر یک شرکت سبدگردان یک صندوق درآمد ثابت دارد، نمیتواند برای دومین صندوق درآمد ثابت اقدام کند. تأسیس یک صندوق جدید، علاوه بر الزامات دستوپاگیر بین چهار تا شش ماه به طول میانجامد. این در حالی است که شرکتهای سبدگردان بزرگ جهان بیش از 100 نوع صندوق سرمایهگذاری دارند. تنوع زیاد محصولات مالی و عمق زیاد بازار سرمایه در کشورهای پیشرفته جهان، به شرکتهای سبدگردان اجازه طراحی تعداد متنوعی از سبدها به سرمایهگذاران را میدهد. البته وضع چنین محدودیتهایی از طرف سازمان، حتما با دلایل کافی روبهرو بوده است. به هر حال امید است با بلوغ فرهنگ سرمایهگذاری در کشور، بتوانیم این محدودیتها را با کمک یکدیگر برطرف کنیم.
سومین مشکل و محدودیت شرکتهای سبدگردان وجود نیروهای متخصص و دارای تخصص در این صنعت است. از نظر قوانین سازمان بورس، برای هر صندوق سرمایهگذاری باید سه مدیر صندوق معرفی شود که این سه باید مدارک حرفهای معاملهگری را از سازمان بورس دریافت کرده باشند.
با توجه به اینکه نیروی انسانی متخصص در بازار سرمایه در کشورمان بسیار محدود است، اشخاص با مدارک حرفهای معاملهگری حاضر به همکاری با شرکتهای سبدگردان نیستند و بعضا با درخواست حقوق و مزیای بسیار نامتعارف یا حتی اجارهدادن مدارک، حاضر به همکاری هستند. از طرفی سازمان بورس نمیتواند صلاحیت مدیران صندوق را با معیار دیگری غیر از آزمونهای حرفهای تأیید كند و به نظر میرسد این مشکل تا عرضه کافی نیروی متخصص در این صنعت موجود باشد.
چهارمین مشکل در این صنعت وجود سبدگردانهای شخصی و غیرمجاز است. با داشتن کد کارگزاری، بسیاری از سرمایهگذاران به صورت غیررسمی و بدون مجوز با توافقی که با سبدگردانان شخصی میکنند، دسترسی حساب کارگزاری سرمایهگذار را در اختیار آنان میگذارند و سبدگردانان شخصی از جانب آنها اقدام به مدیریت پرتفوی میكنند. این کار از نظر سازمان بورس و اوراق بهادار غیرقانونی است. اما به دلیل عدم شناخت کافی و اطلاعرسانی صحیح و هزینههای کمتر، برخی از سرمایهگذاران با این سبدگردانان شخصی اقدام به همکاری میكنند.
همچنین به دلیل عدم دانش کافی و اطلاعرسانی به سرمایهگذاران، ابزار مناسب برای انتخاب سبدگردان مناسب با توجه به نیازها و خواستههای هر سرمایهگذاری وجود ندارد. بسیاری از سرمایهگذاران سردرگم میشوند و دقیقا نمیدانند بر اساس چه معیاری باید یک سبدگردان مناسب را انتخاب کنند. انتشار رتبهبندی شرکتهای سبدگردان بر اساس معیارهایی مانند بازدهی تعدیلشده به ریسک میتواند به سرمایهگذاران در انتخاب سبدگردان مناسب کمک شایانی كند. بازدهی تعدیلشده به ریسک یعنی اینکه به ازای هر واحد ریسکی که سبدگردان برداشته است چقدر بازدهی داشته است. برای مثال اگر من سرمایهگذاری پرریسک هستم و تحمل ریسک زیاد را دارم (برای مثال ۸۰ درصد از سرمایه گذاشتهشده در بورس را از دست بدهم، مشکلی نخواهم داشت)، سبدگردانی را انتخاب خواهم كرد که در زمان رشد بازار ریسک بالایی را بردارد و بازدهی بالاتر از شاخص را برای من فراهم كند. اگر من سرمایهگذار کمریسکی باشم، سبدگردانی را انتخاب خواهم کرد که زمان رشد و افول بازار، یک بازدهی معقول، آهسته و پیوسته را حاصل کرده باشد (در سری مقالههای بعدی درباره معیارهای انتخاب سبدگردانها خواهیم نوشت).
Instagram @firouzexonline
Telegram @firouzex